آسیای مرکزی پس از کرونا- بخش اول - اخبار جدید

آسیای مرکزی پس از کرونا- بخش اول

آسیای مرکزی پس از کرونا- بخش اول

به گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، مرکز تحلیلی مطالعات راه ابریشم، در مطلبی به بررسی گزینه‌های احتمالی خروج کشورهای آسیای مرکزی از بحران پرداخته است.

بر اساس این مطلب، مدل‌‌های توسعه در منطقه آسیای مرکزی بعد از همه گیری کرونا با مسائلی نظیر رکود اقتصادی، ضربه سنگین کرونا به کارخانجات، افزایش بیکاری، افزایش فقر و نابرابری، افزایش بدهی‌های فردی و شرکتی، افزایش تقاضا برای تامین مالی- وام‌ها، تخریب زنجیره ایجاد ارزش افزوده، سیاست اقتصادی معطوف به بازار داخلی، اقدامات پولی و مالی پایدار و سازگار مواجه خواهد کرد.

این مطلب کشورهای قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان را در بر می‌گیرد و ترکمنستان تحت پوشش این مطالعه قرار نگرفته است.

دیدگاه اول- بازیابی مسیر توسعه با سیاست خودکفایی

در این دیدگاه پشتیبانی کامل دولت از اقتصاد است. عمدتا به صورت مستقیم بر مشاغل و شرکت‌های نیازمند تاثیر خواهد داشت. به این امر، به ویژه در قزاقستان افزایش قیمت نفت کمک می‌کند.

چنین سیاستی می‌تواند با افزایش چشمگیر مداخلات دولت در اقتصاد، اثرات جانبی داشته باشد. در قزاقستان این امر می‌تواند امتناع از پیاده سازی طرح‌های خصوصی‌سازی پیش بینی شده قبل از همه گیر کرونا را به دنبال داشته باشد.

با افزایش بیکاری، دولت‌ها، بدون تمرکز حتمی بر کارآمدی، توانمندی یا جذابیت شروع به ایجاد مشاغل جدید می‌کنند. به این ترتیب، نه کارآمدی، توانمندی یا جذابیت مشاغل، بلکه تعداد آنها در اولویت قرار خواهد گرفت.

افزایش سهم دولت در تجارت می‌تواند منجر به افزایش مصنوعی نرخ تقاضا به محصولات و خدمات شود. تمرکز بر حمایت از مشاغل می‌تواند هزینه‌های اجتماعی را کاهش دهد. همکاری منطقه‌ای احتمالا به طور چشمگیری کاهش خواهد یافت، زیرا تمام کشورها بیشتر بر حل مشکلات داخلی تمرکز خواهند کرد.

موضوعات مربوط به تنوع اقتصادی برای یک مدت نامعین به تعویق گذاشته می‌شوند.

علاوه بر این، احتمال دارد که هیچ پشتیبانی هم وجود نداشته باشد، زیرا این امر نیاز به اولویت بندی دارد. بر این اساس، آن دسته از کارخانجات و صنایعی که به عنوان دارای اولویت بالایی شناخته نمی‌شوند مجبور به پذیرش پشتیبانی ناچیز خواهند شد که در طولانی مدت هیچ تغییراتی را به باور نخواهد آورد.

در نتیجه چنین دیدگاهی برای حداقل رساندن اثرات پاندمی برای کوتاه مدت موثر است، زیرا منجر به افزایش تقاضا به محصولات و خدمات شده و سطح بیکاری را کاهش می‌دهد.

احتمالا، به دلیل افزایش حضور دولت در اقتصاد و حمایت‌گرایی بازار آزاد و رقابت آسیب قابل توجهی خواهند دید.

در سیاست خودکفایی، پاندمی کووید-19 همچون یک بحران تمام عیار تلقی می‌شود، نه زمینه‌ای برای ایجاد فرصت‌های جدید.

 قزاقستان از این نظر دارای مزایای بیشتر است، زیرا پس از بحران‌های مالی و نفتی  در گذشته با موفقیت اقتصاد خود را بازسازی کرده است.

ازبکستان در گذشته هرگز با بحران عمیقی رو به رو نشده بود و از «حافظه ژنتیکی نهادینه» برای مقابله با بحران و پیامدهای آن برخوردار نیست.

قرقیزستان که مدل مدیریت آن غیرمتمرکز است با دو چالش رو برو خواهد شد ؛ کمبود منابع برای پوشش خسارات کوتاه مدت و مقاومت اجتماعی فزاینده مردم که نیاز به اقدامات سریع و موثر دارند.

اوضاع در تاجیکستان از این هم دشوارتر خواهد بود. این دیدگاه رشد و توسعه اقتصادی بلند مدت را قربانی ثبات کوتاه مدت می‌کند.

دیدگاه دوم- تسریع در تنوع صنایع

حمایت دولت در ارتباط با صنایع، انتخابی است و در درجه اول آسیب پذیرترین اقشار جامعه را هدف قرار می‌دهد. قیمت ثابت اما پایین نفت عامل قابل توجهی خواهد بود که توانایی دولت‌ها در ارائه اقدامات فوری حمایتی به نیازمندان را محدود می‌کند.

سهم دولت در اقتصاد در همان سطح قبلی باقی مانده و هیچ خصوصی سازی عمده‌ای در انتظار نیست.

افزایش تقاضا برای محصولات و کاهش تقاضا برای خدمات، موجب تقاضای کمک مالی خارجی از موسسات بین‌المللی می‌شود.

افزایش پوشش پشتیبانی از آسیب پذیرترین اقشار و گروه‌های جمعیت به حداقل رساندن تاثیر منفی همه گیر کرونا کمک می‌کند. بهبود مراقبت‌های بهداشتی، آموزش و خدمات اجتماعی در اولویت است. در زمینه اجتماعی نفوذ و حضور دولت بیشتر خواهد شد.

بخش خصوصی می‌تواند به محرک رشد تبدیل شود. با این وجود، به دلیل حمایت محدود دولت، تاثیر آن بر صنایع غیر رقابتی و مشاغل کوچک و متوسط در کوتاه مدت، خرد کننده خواهد بود.

در کوتاه مدت بسیاری از کارخانه‌های غیر رقابتی حجم تولید و نوع فعالیت خود را کاهش یا مسیر فعالیت را تغییر می‌دهند.

منطقه با چه رو برو می‌شود؟

دولت‌های منطقه باید برنامه‌های بلند مدت برای حمایت و ایجاد صنایع رقابتی تهیه کنند. این امر به ویژه برای ازبکستان که به آرامی وارد اتحادیه اقتصادی اوراسیا می‌شود از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. دلیلی کندی سرعت ورود «تاشکند» به این اتحادیه ضعف شرکت‌های داخلی که توان رقابت با شرکت‌های روسیه و قزاقستان را ندارد، است. زیرا با توجه به کیفیتی که ارائه می‌دهند در اتحادیه اقتصادی اوراسیا به سادگی تعطیل می‌شوند.

قزاقستان می‌تواند از این دیدگاه برای تنوع  بخشیدن به نفع صنایع غیرتولیدی استفاده کند که از دیرباز انتظارش را می‌کشید.

برای قرقیزستان این دیدگاه تغییرات بنیادی را پیش بینی نمی‌کند، زیرا «بیشکک» مدتهاست دقیقا مطابق با دیدگاه متنوع سازی، در حال توسعه است. اگر همه کشورهای منطقه از این نظر پیروی کنند، بیش‌ترین مزایا را قرقیزستان کسب می‌کند.

برای تاجیکستان این نظر به معنی فرصت حفظ نیروهای انسانی حرفه‌ای در داخل کشور است.

تمام کشورها می‌توانند در چارچوب این دیدگاه عرصه فناوری اطلاعاتی خود را توسعه دهند.

این نظر عملا یک شوک درمانی است که قزاقستان بیشترین آمادگی را برای آن دارد، زیرا قبلا چنین شوک‌هایی را عملی کرده است. در حالی که ازبکستان و تاجیکستان به میزان کمتری آمادگی آن را دارند.

این کشورها در مواجهه با اتحادیه اقتصادی اوراسیا به عنوان ناآماده‌ترین کشورها به شمار می‌روند.

انتهای پیام/ح

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
جستجوگر : اخبار جدید      منبع : فارس نیوز