گفت‌وگو با برنده جایزه جشنواره شهید طهرانی‌مقدم | محققی که از آب پنیر «اتانول» می‌گیرد!

گفت‌وگو با برنده جایزه جشنواره شهید طهرانی‌مقدم | محققی که از آب پنیر «اتانول» می‌گیرد!

به گزارش خبرنگار تشکل های دانشگاهی خبرگزاری فارس، سازمان بسیج دانشجویی اخیرا به منظور حمایت و تشویق مراکز تحقیقاتی جریان بسیج دانشجویی، اقدام به برگزاری «جایزه ملی شهید طهرانی مقدم» کرده است. تشویق و ترغیب مراکز تحقیقاتی جهت حل مسائل کشور و ایجاد فضای امید و رقابت مثبت از جمله اهداف این جایزه است. همچنین بسیج دانشجویی با شناسایی اقدامات و دستاورد‌های این مراکز تحقیقاتی و ترویج و معرفی ضمن حمایت از آن‌ها، جلوه‌ای از باور «ما می‌توانیم» به نمایش گذاشته می‌شود.

این جایزه به طور فصلی برگزار می‌شود و در این نوبت اقدامات و دستاورد‌ها ناظر به فصل تابستان ۱۳۹۹ مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفتند.

در این دوره  دستاورد «تولید صنعتی اتانول از پرمیت» متعلق به مرکز شتابدهی تحقیقات و فناوری‌های نوین در صنایع غذا و دارو (نیکا) از استان فارس توانست مقام نخست در بخش دستاورد میان مراکز تحقیقاتی را کسب کند. به همین علت با مژگان حاجی زمانی مدیر مرکز شتابدهی تحقیقات و فناوری‌های نوین در صنایع غذا و دارو گفت‌وگو کردیم که در ادامه آمده است:

فارس: مرکز شتابده تحقیقات و فناوری‌های نوین در صنایع غذا و دارو (نیکا ) از از چه سالی آغاز به کار کرد و ایده تاسیس این مرکز چه بود؟

حاجی زمانی: این مرکز از اردیبهشت ماه 1399 به منظور تحقق بخشی از وظایف ملت ایران زمین بخصوص مردمان فرهیخته استان فارس مبنی بر فرمایشات مقام معظم رهبری و نیز کمک به رفع نیازهای پژوهشی- آموزشی کشور در زمینه فناوری های نوین علوم زیستی از طریق فعالیت های هدفمند و برنامه ریزی شده و در چارچوب سند چشم انداز و برنامه های توسعه جهش تولید فعالیتش آغاز شد.

این مرکز مشتمل بر چهار محور فناوریهای نوین در صنایع غذا و دارو، بیوتکنولوژی صنایع غذا و دارو، بررسی انواع ترورهای بیولوژیک توسط صنایع غذا و دارو و کمک به تبادلات تجاری اقشار ضعیف تولید کننده مواد غذایی خانگی، تاسیس شد.

فارس: حوزه‌های فعالیت مرکز چیست؟

حاجی زمانی: شناسایی ظرفیت های موجود علمی کشور در صنایع غذایی و دارو، تولید علم و فناوری در حوزه فناوری های نوین علوم صنایع غذایی و دارو از طریق انجام پژوهش های پایه، کاربردی و توسعه ای، شناسایی چالش ها و نیازهای ملی فناوریهای نوین علوم صنایع غذایی و دارو، برقرار ی ارتباط موثر بین مرکز تحقیقاتی دانشگاهی و شرکت های دانش بنیان با صنایع غذا و دارو، شناخته شدن به عنوان یکی از مراجع علمی پژوهشی و آموزشی فناوری های نوین علوم صنایع غذایی و دارو، کمک به بومی شدن فناوری های نوین علوم صنایع غذایی و دارو و ارتقاء جایگاه جهانی ایران در این حوزه و توسعه فعالیت های پژوهشی و آموزشی چند رشته ای و میان رشته ای و تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه صنایع غذا و دارو از مهمترین حوزه های فعالیت مرکز است.

فارس: ایده این محصول از کجا به ذهنتان رسید؟

حاجی زمانی: الکل از پراستفاده ترین حلال ها در صنایع شیمیایی، دارو یی و غذایی است که عموما از فرایند تخمیر قند حاصل می شود. با این حال بدلیل کمبود منابع قندی و نیازمندی بسیار بالای کشور و جهان به این حلال جهت مصارف مختلف و بویژه تهیه محلول ها و ژلهای ضدعفونی در بحران کرونای فعلی فرایند تولید اتانول از آب پنیر بسیار استراتژیک بنظر می آمد. زیرا علارغم مصارف بهداشتی به عنوان خط اول مهار کرونا می تواند به عنوان جایگزینی کامل یا جزیی سوخت های فسیلی در وسایل نقلیه با اتان و ل حاصل از فرایند، گردد که از مهمترین اهداف کشورهای توسعه یافته و هم اکنون در حال انجام است.

مساله مهم دیگر که در کشورهای صنعتی دنیا در حال انجام است، میزان آلاینده های محیطی حاصل از سوخت های فسیلی است که با جایگزینی آن با بیواتانول این آلاینده ها را به 20 درصد کاهش داده است.

فارس: این محصول چه کاربردهایی دارد؟ و چه مسائلی را حل خواهد کرد؟

حاجی زمانی: این محصول به بحران ناشی از کمبود الکل در بازار بهداشتی حال حاضر کشور در بحران کرونا و به بحران ناشی از کمبود الکل در بازار دارویی حال حاضر کشور کمک می کند. از طرفیر برطرف کردن نیازمندی صنایع شیمیایی  و آزمایشگاههای کل کشور، جایگزینی کامل یا جزیی سوخت های فسیلی در وسایل نقلیه با بیواتانل و برطرف شدن مشکل زیست محیطی ناشی از پساب برخی شرکت های لبنی که به فرایند تغلیظ وپودر کردن آب پنیر مجهز نشده اند، از کارهایی است که این محصول می تواند انجام دهد.

فارس: این محصول به چه سطحی از تکنولوژی رسیده و چقدر راه تا تجاری سازی دارد؟

حاجی زمانی: دستیابی به نمونه آزمایشگاهی کارآمد در محیطی که به محیط عملکرد واقعی شباهت دارد با انجام آزمایشهای تکمیلی، همچنین اجزای اولیه فناوری در ابعاد و دقت واقعی و غیر آزمایشگاهی تهیه شده و برای آزمون نهایی و واقعی در کنار یکدیگر قرار گرفته اند. 

فارس: بازار این محصول در کشور و دنیا چگونه است؟ و چه تاثیری در اقتصاد ایران دارد؟

حاجی زمانی: بازار محصول در جهان می تواند مدل نسبتا مناسبی جهت برآورد بازار محصول در کشور ما است. در دنیا تولید سوختهای زیستی آنچنان اهمیت پیدا کرده است که مجمع جهانی اقتصاد در تلاش است که ایجاد این صنعت را در سطح منطقه ای در آمریکای شمالی ، برزیل، هند و چین مورد حمایت قرار دهد. کل هزینه ها و بودجه این بخش توسط دولت ها سهام خصوصی و شرکتهای بزرگ فدرال ایالات متحده به میزان 123 میلیارد دلار توسط دولتهای ملی و ایالتی برا ی توسعه کارخانه های سوخت زیستی، تأمین شده است.

همچنین بانک توسعه برزیل بین 2011 و 2014 برا ی تامین اعتبار نوآوری در اتانول تقریبا 600 میلیون دلار کمک کرده است. این صنعت ( سوخت های زیستی ) همچنین بدلیل عوارض حداقلی به محیط زیست در مقایسه با سوخت های فسیلی توسط سه کمپانی بزرگ Novozymes ، Petrobras ، Amyris  مورد حمایت قرار گرفته است.  

میزان تولید اتانول سوختی در جهان در سال 2016 به بیش از 100 میلیارد لیتر رسیده است که ایالات متحده، برزیل، اتحادیه اروپا و چین، به ترتیب به عنوان بزرگترین تولیدکننده های آن هستند.

پیش بینی می شود تا سال 2024 تولید اتانول زیستی به بیش از 134 میلیارد لیتر برسد. همچنین تا سال 2030 این میزان به 2 برابر افزایش خواهد یافت. به همین نسبت درصورتیکه کشور ما نیز قصد مستقل شدن از سوخت های فسیلی را داشته باشد با رشد مشابهی مواجه خواهد بود. میزان کل الکل تولیدی در کشور تا قبل از شیوع کرونا حدود 60 میلیون لیتر در سال بوده است در حالیکه تولید الکل (اتانول) در بازه زمانی ابتدای اسفند ماه (آغاز شیوع کرونا در کشور) تا سیزدهم فروردین ماه حاکی از تولید 10 میلیون لیتر از این محلول بوده است. به عبارت دیگر تولید الکل پس از شیوع کرونا حدودا 2 برابر افزایش یافته است. لذا محصول دارای بازار خرید قابل توجه در کشور است.

فارس: برای ادامه راه تجاری سازی این محصول، به چه کمک‌هایی احتیاج دارید؟

حاجی زمانی: حمایت کمیسیون بهداشت و درمان و کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی در ارائه طرح به سازمان صندوق بازنشستگی کشوری و نهاد ذیربط این سازمان یعنی هلدینگ صنایع شیر ایران (مجموعه کارخانجات پگاه) و حمایت معنوی از طرح توسط هیئت نظارت شورای عالی انقلاب فرهنگی و سازمان حمایت مالکیت های معنوی و حمایت سازمان صنعت، معدن و تجارت.



جایزه ملی شهید طهرانی مقدم

فارس: نمونه‌های داخلی و خارجی این محصول چگونه است و این محصول چه مزیت رقابتی دارد؟

حاجی زمانی: تولید اتانول در ایران و کشورهای خاورمیانه از پسماند آب پنیر برای اولین بار صنعتی می گردد و از این حیث حائز اهمیت بسیار است. با این حال در برخی کشورهای پیشرفته اروپایی و آمریکا مانند ایرلند، سوئد، سوییس و نیوزلند برای بیش از 2 دهه بصورت موفقیت آمیزی در حال انجام است.

محققین در ایران و جهان فرایند تولید اتانول از آب پنیر را با میکروارگانیزم های خاصی مورد ارزیابی قرار داده و موفق به افزایش راندمان تولید در حد قابل مقایسه با مواد اولیه متداول مانند ملاس نیشکر و شربت ذرت شده اند.

این کشورها سالیانه میلیونها تن آب پنیر را با فرایند تخمیر به اتانول زیستی تبدیل می کنند بگونه ای که متوسط برخی شرکتهای تولید کننده اتانول از این فرایند به بیش از 10 میلیون لیتر الکل در سال می رسد.

انتهای پیام/

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
جستجوگر : اخبار جدید      منبع : خبرگزاری فارس