علائم ویروس جدید در عربستان که حجاج را تهدید میکند، چیست؟
ویروس مِرس از خانواده کروناهاست که نرخ مرگ و میر بالاتری دارد اما قدرت سرایت و انتقال آن به کووید نمیرسد.
همزمان با شروع ایام حج و اعزام گسترده زائران سراسر جهان به عربستان، مقامات رسمی وزارت بهداشت عربستان نسبت به شیوع گسترده مِرس (MERS) یا “سندروم تنفسی خاورمیانه” در عربستان هشدار دادهاند.
براساس اعلام مسئولان عربستانی، حداقل ۳ میلیون نفر زائر از کشورهای مختلف در مراسم حج تمتع امسال شرکت میکنند و همزمانی شیوع گسترده ویروس مرس در عربستان با مراسم حج نگرانیهایی ایجاد کرده است. شیوع مرس در حالی اتفاق افتاده که سایر بیماریهای تنفسی مانند آنفلوآنزا، منثریت باکتریایی و انواع کووید نیز در عربستان شایعاند و بین حجاج منتشر میشوند.
بر اساس گزارش رسمی وزارت بهداشت عربستان، در طول ماه مارس ۲۰۲۵ (اسفند و فروردین ۱۴۰۴) حداقل ۹ نفر در این کشور به ویروس مرس مبتلا شدهاند. از این بین ۲ نفر تا امروز فوت شدهاند. ۶ مورد از جدیدترین ابتلاها در میان کارکنانِ بخش درمان گزارش شده است که همگی در یک بیمارستان در شهر ریاض و از طریق تماس با یک بیمار علامتدار آلوده شدهاند.
ویروسی خطرناکتر از کووید
ویروس مرس (MERS-CoV) که از خانواده کووید است، اولین بار در سال ۲۰۱۲ در عربستان شناسایی شد و از آن سال تاکنون بیش از ۲۶۰۰ مورد ابتلا در جهان ثبت کرده که بیش از ۸۰ درصد این موارد در عربستان بوده است. این ویروس در افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای میتواند به مرگ منجر شود.
منشأ حیوانی این ویروس در ابتدا شترهای آلوده بودند و اکنون از انسان به انسان هم منتقل میشود. این ویروس مثل کرونا، قابلیت انتقال از حیوان به انسان را هم دارد. مثلا ممکن است توسط شترها یا از طریق تماس با دیگر حیوانات آلوده و مصرف گوشت یا شیر آنها مبتلا به مرس شوید.
دکتر مینو محرز، متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری در گفتگو با همشهریآنلاین درباره این ویروس و احتمال ورود آن به ایران میگوید: مرس از کووید خطرناکتر است و در موارد ابتلای شدید، مرگ و میر هم میدهد. کلا در مقایسه با کووید، مرگ و میر بالاتری دارد اما میزان سرایت و انتقال آن کمتر از کووید است و مثل کووید آلودهکننده نیست.
به گفته محرز، الان چون تازه اعزام زائران به عربستان شروع شده و حجاج هنوز برنگشتهاند، تا امروز خبری از شیوع مرس در ایران نیست اما اگر در عربستان زیاد شده باشد، وقتی زائران برگردند، قاعدتا در کشور زیاد میشود. چون این ویروس در حال حاضر هیچ واکسن یا شیوه درمان خاصی برای بیماری مرس وجود ندارد
به گفته این متخصص بیماریهای عفونی، این ویروس در سال ۲۰۱۲ که در عربستان اپیدمی شد، خیلی مرگ و میر داد. حتی در میان پرسنل. اما همان سال هم ایران زیاد درگیرش نشد.
رعایت پروتکلها؛ بهترین راه پیشگیری
ویروس مرس بیشتر دستگاه تنفسی تحتانی را درگیر میکند؛ یعنی ریهها را و علائم آن شامل تب، سرفههای خشک، تنگی نفس، مشکلات گوارشی مثل اسهال، نارسایی تنفسی و نارسایی اعضای بدن به خصوص کلیهها است و بهترین راه پیشگیری از ابتلا به آن رعایت پروتکلها است.
دکتر محرز با اشاره به این که مرس هم مثل کووید از راه قطرات تنفسی منتقل میشود، میگوید: مراقبتها و رعایت پروتکلها در پیشگیری از ابتلا به مرس خیلی تاثیر دارد و پروتکلهایش همان پروتکلهای کووید هستند؛ مثل رعایت فاصله فیزیکی به اندازه ۱ متر، شستن مرتب دستها با آب و صابون یا محلول ضدعفونیکننده (الکل) و استفاده از ماسک در محیطهای شلوغ و سربسته.