فواید کمتر شناختهشده عسل برای سلامتی
شاید باورش سخت باشد اما زنبورها هم دارای روز جهانی هستند. در واقع روز ۳۰ اردیبهشت، روز جهانی بزرگداشت زنبور عسل است. زنبوری که تنها فراورده طبیعیاش عسل شیرین و گوارایی است که اغلب به صبحهای ما طعم و شیرینی و زندگی میبخشد. اما چه اتفاقی افتاد که یک روز برای بزرگداشت زنبور عسل در نظر گرفته شد؟
در یک اتفاق شاید غیر منتظره کشورهای عضو سازمان ملل متحد پیشنهاد کشور اسلوونی برای نامگذاری ۲۰ مه (۳۰ اردیبهشت) به عنوان روز جهانی زنبور عسل را در دسامبر ۲۰۱۷ تصویب کردند و دلیل انتخاب این روز به عنوان روزجهانی زنبورداری سال روز تولد «آنتون یانشا» به عنوان پیشگام زنبورداری است. [زندگی زنبور عسل گنجینهای از مفاهیم ریاضی]
روز ۲۰ مه، تولد آنتون یانشا (Anton Janša) پدر زنبورداری مدرن اسلوونی است. او سال ۱۷۳۴ به دنیا آمد و تنها ۳۹ سال عمر کرد. او رئییس مدرسه زنبورداری بود. کتابهای او راهگشای زنبورداری مدرن شد و سیستم ابداعی «یانشا» باعث شد تا برداشت عسل بدون صدمه به کندو میسر شود و در واقع روز جهانی زنبور، ایده زنبورداران اسلوونی بود و با کوشش آنان این روز توسط سازمان ملل پذیرفته شد.
در این مطلب به مناسبت روز زنبور عسل به ۱۰ مورد از فواید تنها فراورده طبیعی زنبور میپردازیم که رنگ زندگی به سفره صبحانه بسیاری از مردمان دنیا بخشیده است.
عسل یک محلول قهوهای رنگ، چسبناک و اشباع از قند است که توسط زنبورها ساخته میشود. زنبورهای عسل یا زنبورهای علوفهای شهد گلها را جمع آوری کرده و مقداری آنزیم به شهد اضافه میکنند. سپس آن را در سلول های مومی قرار میدهند تا به عسل برسد. آنزیمها، ساکارز (قند) موجود در شهد را به گلوکز و فروکتوز تبدیل میکنند. مصرف روزانه یک قاشق عسل میتواند فواید زیادی برای سلامتی شما داشته باشد. از زمانهای قدیم عسل به دلیل ارزش غذایی آن مورد استفاده قرار میگرفته. همچنین مشخص شده که در درمان بسیاری از شرایط بالینی مفید است.
مواد مغذی اصلی عسل کربوهیدراتهایی به شکل گلوکز و فروکتوز هستند. همچنین حاوی مقادیر کمی از ویتامینها، پروتئینها، مواد معدنی و آنزیم های ضروری است. ترکیب دقیق مواد مغذی موجود در عسل بر اساس موارد زیر متفاوت است:
- نوع گلی که شهد میدهد
- فصل
- روش پردازش مورد استفاده
- شرایط محیطی در هنگام برداشت
ترکیبات غذایی عسل
ترکیبات غذایی یک وعده ۲۰ گرمی عسل شامل موارد زیر است:
- انرژی، ۵۸ کیلو کالری
- چربی، ۰ گرم
- کربوهیدرات، ۱۵.۳ گرم
- فروکتوز، ۸.۴ گرم
- گلوکز، ۶.۹ گرم
- پروتئین، ۰.۰۸ گرم
- آب ۳.۵ گرم
مدیریت دیابت
مطالعات نشان دادهاند که عسل در درمان و مدیریت دیابت شیرین مفید است. این ماده لذیذ خوراکی حاوی آنتی اکسیدانهایی است که نقش مهمی در کنترل دیابت دارد. عسل می تواند به کاهش سطح قند (گلوکز پلاسما) در خون افراد مبتلا به دیابت کمک کند.
مدیریت سرطان
مطالعات اخیر نشان میدهد که عسل با تداخل در مسیرهای سیگنال سلولی به مبارزه با سرطان کمک میکند. عسل یک پاسخ ایمنی در برابر سلولهای سرطانی ایجاد کرده و از تکثیر آنها جلوگیری میکند. این عمل از رشد سلول های سرطانی ریه، سلولهای سرطان پوست، سرطان روده بزرگ، سرطان پروستات، سلولهای سرطان دهان، سرطان سینه، سرطان خون، سرطان مثانه و سلولهای سرطانی استخوان جلوگیری می کند.
ارتقاء سلامت قلب
آنتی اکسیدانهای موجود در عسل با کاهش خطر نارسایی قلبی به بهبود سلامت قلب کمک میکنند. آنها با کاهش توانایی لخته شدن پلاکتها در خون و جلوگیری از اکسید شدن لیپوپروتئینهای با چگالی کم (پروتئینی که کلسترول را در جریان خون حمل میکند) خطر نارسایی قلبی را کاهش میدهند.
مدیریت آسم و سرماخوردگی
پزشکان سنتی از عسل برای درمان سرفه، تب و آسم استفاده میکردند. عسل می تواند به پیشگیری و کاهش علائم آسم، سرفه رایج و تب کمک کند. برخی از مطالعات نشان میدهند که درمان با عسل با جلوگیری از التهاب راههای هوایی، آسم را با موفقیت مدیریت می کند. چنین خواصی همچنین عسل را در مدیریت برونشیت مزمن مفید میکند.
التیام زخم
عسل قدیمی ترین عامل درمان و التیام زخم شناخته شده برای بشر است. این یک پاسخ ایمنی را فعال میکند که با عفونت مبارزه میکند، گلبولهای سفید خون (که به مبارزه با عفونت و بیماری کمک می کند) را تحریک میکند تا ترمیم بافت شروع شود. عسل در درمان زخمهای حاد و خفیف و سطحی و جزئی موثر است.
منبع آنتی اکسیدان
بدن شما حاوی رادیکالهای آزاد است که مسئول پیری، اختلال در عملکرد سلولی و ایجاد اختلالات در قلب و عروق خونی هستند. عسل و سایر غذاهای غنی از آنتی اکسیدان میتوانند از شما در برابر چنین بیماریها و سایر بیماریهای مزمن محافظت کنند.عسل تیره معمولا حاوی مقادیر قابل توجهی آنتی اکسیدان در مقایسه با عسل روشن تر است. کمیت و کیفیت عوامل اکسید کننده در عسل به نوع عسل و گلی که شهد آن را تامین می کند بستگی دارد.
افزایش عملکرد
به ازای هر قاشق چای خوری عسلی که میخورید، ۱۷ گرم کربوهیدرات دریافت میکنید. این نشان میدهد که عسل میتواند به عنوان جایگزینی برای افزایش انرژی در طول تمرین مفید باشد. مطالعات روی ورزشکاران نشان داد که مصرف مقادیر کم عسل در حین فعالیت بدنی باعث افزایش عملکرد میشود. اثرات تولید شده توسط عسل بسیار بهتر از گلوکز بود. این ثابت میکند که عسل میتواند به عنوان یک تقویت کننده عملکرد در طول فعالیت بدنی عمل کند.
رشد سالم در کودکان
مشخص شده که تغذیه نوزادان با عسل حافظه و رشد را بهبود میبخشد. همچنین به کاهش اضطراب و افزایش عملکرد کودک در مراحل بعدی زندگی کمک میکند. دادن عسل به بچه ها «فاز گریه نوزادان» را موثرتر از آب استریل کاهش می دهد. کودکان نیز عسل را بهتر تحمل می کنند. مطالعهای روی بچههایی که با عسل تغذیه میشوند نشان میدهد که آنها به طور پیوسته وزن اضافه میکنند، مدفوع سبکتر و نازکتری دارند، مشکل گوارشی ندارند، کلسیم بیشتری دریافت میکنند و رنگ پوست بهتری دارند. عسل می تواند جایگزینی عالی برای تامین شیرینی مورد علاقه کودکان باشد.
تقویت هضم و جذب غذا
آنزیمهای موجود در عسل باعث افزایش هضم و جذب مواد مغذی مانند کربوهیدراتها میشود. عسل حاوی قند سادهای است که از قبل هضم شده. برخلاف شکر تصفیه شده، بدون نیاز به هضم میتواند مستقیما وارد جریان خون شود. این باعث می شود عسل به منبع انرژی سریعتر و کارآمدتر تبدیل شود.
درمان اختلالات چشمی
مردم دوران باستان از نیلوفر آبی هندی و عسل آتیکا برای درمان و درمان اختلالات چشمی استفاده میکردند. این نوع عسل امروزه هنوز هم توسط مردم محلی هند برای درمان اختلالات چشمی ناشی از عفونت سرخک استفاده میشود. عفونت باعث عوارضی با اثرات تغییر رنگ روی قرنیه میشود.