آیا ترامپ و پزشکیان دیدار خواهند کرد؟
اسراییل و ناتو به ایران حمله کردند و ایران توان دفاعی فوقالعادهای از خود نمایان کرد، این انسجام ایجاد شده در کنار توان دفاعی ایران نوع خاصی از بازدارندگی را ایجاد کرده که با تکیه بر آن میتوان زمینه گفتوگو با امریکا را فراهم کرد.
روزنامه اعتماد در گفتوگو با سه فعال سیاسی ابعاد مختلف سفر رییسجمهور به نیویورک را تحلیل کرد.
از امروز سفر رییسجمهور، پزشکیان به نیویورک برای سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل آغاز میشود. سفر 4روزهای که در آن مجموعهای متنوع از دیدارها، ملاقاتها و همایشها برنامهریزی شده تا تصویر روشنی از ایران و راهبردهای ایران در مواجهه با پروپاگاندای وسیع غربیها ارایه شود. درخصوص این سفر اما تصاویر متفاوت و بعضا متضادی شکل گرفته است. گروهی از فعالان سیاسی معتقدند این سفر فرصت مناسبی است که زمینههای حل معادلات با امریکا برنامهریزی شود. در نقطه مقابل اما طیفهای رادیکال جریان راست قرار دارند که هر نوع مراوده و دیدار با امریکاییها را در حکم گناه غیرقابل بخشش ارزیابی کرده و رییسجمهور را نسبت به سرانجام آن تذکار میدهند. در میانه این دو نگاه و این دو جریان اما طیفهایی هستند که معتقدند رییسجمهور باید با اختیارات کافی و کامل راهی نیویورک شود و مبتنی بر شرایط از این قدرت انعطاف بهرهمند باشد که بتواند در زمان مقتضی تصمیم درست را اتخاذ کند. برای بررسی ابعاد گوناگون این سفر اما «اعتماد» سراغ سه فعال سیاسی اصلاحطلب و اصولگرا رفته تا درباره ابعاد مختلف این سفر نظر آنها را جویا شود. اسماعیل گرامیمقدم به اراده سیاسی دو کشور ایران و امریکا اشاره کرده و معتقد است: «چنانچه اراده سیاسی لازم برای مذاکره و توافق وجود داشته باشد، میتوان روی این سفر برای باز کردن دور تازهای از همکاریها حساب باز کرد.» سعید شریعتی نیز میگوید: «اگر هر نوع توافق موکول به اختیار ویژهای برای رییسجمهور باشد، این توافق قبلا در داخل انجام شده است.»
اسماعیل گرامیمقدم: رییسجمهور باید با اختیارات کافی راهی نیویورک شود
اسماعیل گرامیمقدم، فعال سیاسی اصلاحطلب و قائممقام حزب اعتمادملی در گفتوگو با «اعتماد» درباره آغاز سفر رییسجمهور به نیویورک میگوید: «سفر روسای جمهور به مجمع عمومی سازمان ملل بهترین فرصت برای دولتهای مختلف در جهان است که چالشهای خود را با طرفهای مختلف حل و فصل کنند. ایران هم پس از جنگ 12 روزه اخیر چالشهایی دارد که ریشه اصلی آنها با امریکاست. اسراییل و ناتو به ایران حمله کردند و ایران توان دفاعی فوقالعادهای از خود نمایان کرد، این انسجام ایجاد شده در کنار توان دفاعی ایران نوع خاصی از بازدارندگی را ایجاد کرده که با تکیه بر آن میتوان زمینه گفتوگو با امریکا را فراهم کرد. لذا از قبل باید زمینههای احتمالی برای یک چنین سفرها و دیدارهایی فراهم شود.» این فعال سیاسی یادآور میشود: «اگر اسنپبک اجرا شود و تحریمهای سازمان ملل هم بازگردد، مشکلاتی چون نوسانات ارزی، مشکلات عدیده در واردات، صادرات، بیمه کشتیهای ایرانی، اخلال در فروش نفت و… شکل میگیرد. درست است که ایران میتواند تحریمها را دور بزند و کجدار و مریز نفت خود را بفروشد اما بیشک هزینههای بیشتری به ایران تحمیل میشود و ایران ناچار است نفت خود را با تخفیفهای بالا به فروش برساند. باید توجه داشت که این فرصت مذاکراتی تنها مختص ایران نیست؛ برای امریکا هم یک فرصت تاریخی است. امریکاییها هم هزینههای هنگفتی از دشمنی با ایران متحمل شدهاند. آخر و عاقبت هر جنگی هم به مذاکره و گفتوگو و دیدار ختم میشود.» او با اشاره به اینکه ایران با توجه به توانمندیهایی که دارد، میتواند با امریکا روی متوقف کردن تحریمها توافق کند، میگوید: «با توجه به اینکه ایران در شرایط فعلی میتواند به بخشی از مطالبات امریکا پاسخ مثبت بدهد و از سوی دیگر امریکا هم قادر است اسنپبک و تحریمها را متوقف سازد، چنانچه اراده سیاسی لازم برای مذاکره وجود داشته باشد، میتوان روی این سفر برای باز کردن دور تازهای از همکاریها حساب باز کرد. اگر تنها دستاورد سفر رییسجمهور متوقفسازی اسنپبک و زمینهسازی برای تداوم گفتوگوها با امریکا باشد، باید از آن استفاده کرد و زمینههای یک چنین توافقی را فراهم کرد.» گرامیمقدم در پاسخ به این پرسش «اعتماد» که یکی از معادلات مهم در روابط دو کشور، مذاکرات بر سر میزان غنیسازی است. آیا میتوان در ازای برخی محدودیتها در غنیسازی برای مدت زمان مشخصی در ازای برداشتن تحریمها کار کرد، میگوید: «غنیسازی یعنی بهرهمندی از دانش بومی که دانشمندان ایرانی خوشبختانه از آن برخوردارند. یک چنین دانشی را نمیتوان با بمباران و تخریب متوقف ساخت. ایران هر زمان که اراده کند میتواند غنیسازی مورد نیاز خود را انجام بدهد. ایران نباید از برخی محدودیتها در غنیسازی هراس داشته باشد. اگر برخی محدودیتها در غنیسازی منجر به برداشتن تحریمها و رشد اقتصادی پایدار برای کشور شود، در ادامه با رایزنی و دیپلماسی قوی میتوان اعتماد را به دست آورد.»
سعید شریعتی: هر توافقی موکول به اختیارات ویژه است
سعید شریعتی، فعال سیاسی اصلاحطلب چهره دیگری است که به این بحث پیوسته و درباره سفر رییسجمهور به نیویورک و مواردی که در این سفر باید مورد توجه قرار بگیرد به «اعتماد» میگوید: «بین ایدهآلهای امثال من به عنوان نیروی سیاسی و مقدورات آقای رییسجمهور فاصله زیادی وجود دارد. طبیعتا ما به عنوان نیروهای سیاسی حامی رییسجمهور اگر ایدهای مطرح میکنیم و پیشنهادی میدهیم باید مقدورات و ممکنات رییسجمهور هم مدنظر قرار بدهیم. طی 40 سالی که روسای جمهور ایران از دهه 60 تا سال 1404 در مجمع عمومی سازمان ملل شرکت کردهاند، به دنبال تشریح مبانی و مواضع بنیادین جمهوری اسلامی در این نشست بودهاند. محتمل است که آقای پزشکیان با گفتمان خود از همین مواضع دفاع کنند.»
شریعتی ادامه میدهد: «امسال سال ویژهای است و ایران یک جنگ نابرابر را در مقابل اسراییل و امریکا پشت سر گذاشته. در عین حال هفته گذشته هم شورای امنیت سازمان ملل عملا ایران را نسبت به انجام تعهدات برجامی و قطعنامه 2231 غیرمتعهد شناخت و فرآیند بازگشت تحریمها را آغاز کرد. همه این موارد شرایط خاصی را برای دولت و آقای رییسجمهور ایجاد میکند. به نظرم پزشکیان از طریق این تریبون یک بار دیگر، نسبت به رویکردهای جمهوری اسلامی و شرایط پرونده هستهای، صحبت میکند. طبعا نسبت به جنایات اسراییل در غزه، خاورمیانه و همه کشورهای منطقه نیز واکنش نشان میدهد. ضمن اینکه درخصوص پرونده هستهای و تعهدات ایران هم بحث میکنند.» این فعال سیاسی معتقد است: «نباید انتظار خاص و ویژهای از رییسجمهور در این سفر داشته باشیم. شرایط برای سورپرایزهای ویژه فراهم نیست اگر یک چنین شرایطی هم فراهم باشد ما نباید بزرگنمایی کرده و توقعات را از دولت و رییسجمهور بالا ببریم. اگر توقعات بالا برود، در صورت عدم تحقق این رخدادها، ناامیدی بیشتری در جامعه شکل میگیرد.» شریعتی در پاسخ به این پرسش «اعتماد» که آیا لازم است رییسجمهور اختیاراتی فراتر از دورههای قبل برای مواجهه با رخدادهای غیرمترقبه و تصمیمگیری در خصوص آنها داشته باشد یا نه، میگوید: «هیچ اتفاق موثر و مستمری در نیویورک رخ نمیدهد، مگر اینکه درخصوص همه ابعاد و زوایای آن در تهران میان مقام رهبری و رییسجمهور توافق شده باشد. اگر این توافقات موکول به اختیار ویژهای برای رییسجمهور باشد، این توافق قبلا در داخل انجام شده است. در غیر این صورت حتی اگر در نیویورک اتفاق ویژهای هم رخ بدهد، فایدهای برای کشور نخواهد داشت.»
حسین کنعانیمقدم: معتقدم سفر رییسجمهور به نیویورک یک فرصت طلایی برای ایران است
حسین کنعانیمقدم، فعال سیاسی اصولگرا و دبیرکل حزب سبز در گفتوگو با «اعتماد» درباره شاخصهای سفر پزشکیان به نیویورک میگوید: «معتقدم سفر رییسجمهور به نیویورک یک فرصت طلایی برای ایران است. فرصتی برای ملت ایران که رییسجمهورشان در یک مجمع جهانی پیامآور حقانیت، اقتدار و مظلومیت ایرانیان باشد. به نظرم آقای رییسجمهور با توجه به آموزههایی که از نهجالبلاغه اندوخته، باید علیوار در این مجمع سخنرانی کند و این پیام را ارسال کند که ایران بهرغم تحریمها، ترورها، تهاجمها، تهدیدها و سایر اقدامات خصمانه از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی خود دست نکشیده و در مسیر رشد گام بر میدارد. رییسجمهور با گفتمان خود نشان میدهد، ملت ایران پیامآور صلح و دوستی میان ملتهای مختلف است.» کنعانیمقدم درخصوص اینکه رییسجمهور چه اولویتهایی را در سخنرانیها و دیدارهایش باید مد نظر قرار بدهد، میگوید: «آقای پزشکیان باید از استانداردهای دوگانه در غرب که در اثر آن یک رژیم دستنشانده نسلکشی میکند، آپارتاید و نژادپرستی میکند و زنان و کودکان و مردان فلسطینی را به خاک و خون میکشد، اما برخوردی با آن صورت نمیگیرد، انتقاد کند. اسراییل هم سلاح هستهای دارد و هم عضویت NPT را نپذیرفته است. در نقطه مقابل اما ایران که در چارچوب قوانین بینالمللی عمل میکند، عضو NPT است و به دنبال فناوریهای صلحآمیز هستهای است مورد تهاجم، تهدید، ترور و تحریم قرار میگیرد.»