پزشکیان: مدارس کانکسی قابلپذیرش نیست
رئیس جمهور گفت: ۴۷ سال از پیروزی انقلاب گذشته و هنوز در گوشهوکنار کشور مدارس کانکسی داریم؛ این موضوع برای هیچکس قابلپذیرش نیست. باید با جدیت آن را جمع کنیم.
مسعود پزشکیان در ادامه برنامههای سفر دولت وفاق ملی به آذربایجان غربی، در جلسه توسعه عدالت آموزشی با مشارکت مردم، با تأکید بر اهمیت سرمایه انسانی و نقش آموزش در رشد جامعه اظهار داشت: باور من این است که این فرزندان، از معادن نفت و طلا باارزشترند. باید کاری کنیم تا این معدن درونی در هر یک از این کودکان شکوفا شود. هیچ معدنی در جهان توان خلق چنین ارزشهایی را ندارد، مگر در وجود انسان.
رئیسجمهور افزود: مسئولیت ما این است که بستر رشد و آموزش را بهگونهای فراهم کنیم تا استعدادهای درونی شکوفا شود. اگر جوان یا دانشآموزی نمیتواند توانایی خود را بروز دهد، مقصر نظام آموزشی است که نتوانسته فرصت ظهور را فراهم کند.
پزشکیان گفت: بسیار دیدهایم که برای افتتاح یک دستگاهامآرآی یا یک ساختمان جدید، گروه زیادی جمع میشوند. به نظر من، ارزش در خود دستگاه نیست؛ ارزش در اندیشه انسانی است که آن را ساخته است. ما به جای انسان، به آهن پاره اهمیت دادهایم، در حالی که این انسانها و همین کودکاناند که میتوانند کارهایی انجام دهند که در تصور نمیگنجد.
رئیسجمهور تأکید کرد: اگر جامعه با مشکل مواجه است، به این دلیل است که آموزش نادرست بوده و ما نتوانستهایم ظرفیت و توان درونی افراد را به ظهور برسانیم. هر انسان در درون خود معدنی از استعداد و خلاقیت دارد که اگر درست پرورش یابد، ارزشش از هر منبع طبیعی بیشتر است.
پزشکیان با یادآوری تجربه شخصی خود در دوران تحصیل گفت: بارها گفتهام که در دوران مدرسه، محصل معمولی بودم و چندان درس نمیخواندم. اما یک اتفاق، یک شوک اجتماعی باعث شد مسیر زندگیام تغییر کند. از همان زمان تصمیم گرفتم بهترین باشم و برای رسیدن به آن شب و روز تلاش کردم.
رئیسجمهور افزود: من از خانوادهای معمولی و شهری کوچک برخاستهام که هیچ پشتوانهای جز توکل به خدا نداشت. اما همان تلاش، اراده وایمان سبب شد بتوانم مسیر پیشرفت را طی کنم. هر یک از دانشآموزان و فرزندان این سرزمین نیز میتوانند چنین راهی را بپیمایند. استعداد درخشان در همه وجود دارد؛ فقط باید آن را شناخت و شکوفا کرد.
پزشکیان تأکید کرد: استعداد محدود به درس و تحصیل نیست؛ یکی در ورزش میدرخشد، یکی در صنعت، دیگری در علم، مهارت یا مدیریت. مهم آن است که نظام آموزشی بتواند این استعدادها را کشف کند و به مرحله بروز و اثرگذاری برساند. اگر بستر مناسب برای رشد فراهم شود، این استعدادهای پراکنده میتوانند در قالب تیمهای کارآمد، تحولات بزرگی رقم بزنند.
رئیسجمهور در ادامه با اشاره به ضرورت تحول در آموزش گفت: ساخت مدارس جدید تنها آغاز کار است. در جلسات متعدد با آموزش و پرورش، معلمان، دبیران و دانشگاهیان، درباره شیوههای نوین آموزش گفتوگو کردهایم تا مسیر آموزش بر اساس تجربه، مشاهده و رفتار عملی اصلاح شود. آموزش تنها شنیدن نیست؛ یادگیری زمانی ماندگار است که فرد موضوع آموزش را ببیند و در رفتار تجربه کند.
پزشکیان افزود: هنوز پس از گذشت ۵۰، ۶۰ سال، رفتار معلمانی را که با محبت و دلسوزی آموزش میدادند، بهروشنی به یاد دارم. اثر رفتار معلم در ذهن دانشآموز میماند و در گفتار، کردار و مسیر زندگی او تأثیر میگذارد. کاری که معلم میتواند انجام دهد، هیچکس دیگر قادر به انجام آن نیست.
رئیسجمهور خاطرنشان کرد: نباید جایگاه معلم و نقش نظام آموزشی در تربیت نسل آینده نادیده گرفته شود. اکنون دولت در حال بازنگری روشهای آموزشی است و تصمیم داریم در مدت یک سال، ناترازیها و کاستیهای موجود در حوزه آموزش را اصلاح کنیم تا مسیر تعلیم و تربیت بر مدار کیفیت و عدالت قرار گیرد.
پزشکیان با تأکید بر نقش مردم در توسعه آموزشی کشور اظهار داشت: سرمایه واقعی ما مردماند؛ همانهایی که در روستاها و شهرهای کوچک، با دست خالی، اما باایمان و اراده، بناهای ارزشمندی، چون مسجد را ساختهاند. در بسیاری از روستاها ممکن است هیچ امکاناتی وجود نداشته باشد، اما مسجدی ساخته شده که نماد همت و باور مردم است.
رئیسجمهور افزود: اگر همین باور نسبت به آموزش و فرزندانمان وجود داشته باشد، میتوانیم نظام آموزشی نیرومندی بسازیم. وظیفه ما فراهم کردن بستر لازم برای رشد نسل آینده است. در حال حاضر، در تهران چند مدرسه الگویی در حال ساخت و تجهیز است، اما پس از بازدید، پذیرفتیم که باید ساختار درونی و تجهیزات آموزشی آنها متحول شود تا بتوان دانایی، مهارت و رفتار درست را به دانشآموزان منتقل کرد.
پزشکیان خاطرنشان کرد: معاونت علمی ریاستجمهوری مأمور شده است تا مدارس الگویی ایجاد کند که در آن ابزارهای آموزشی و فناوریهای نو بهکار گرفته شود. همزمان، گروههایی از متخصصان نیز در حال کار بر روی طراحی مدلهای جدید آموزشی هستند تا مسیر یادگیری در مدارس بهروز و کارآمد شود.
رئیسجمهور ادامه داد: دیروز نیز در گفتوگو با مدیران صنعت پتروشیمی، بر مسئولیت اجتماعی شرکتها در تجهیز مدارس دولتی تأکید کردیم. مدارس دولتی باید در تراز بهترین مدارس کشور قرار گیرند. هدف ما این است که کیفیت آموزش در مدارس دولتی، نهتنها در سطح مدارس خصوصی، بلکه در بسیاری از زمینهها فراتر از آن باشد.
پزشکیان تصریح کرد: دولت مصمم است در همه ابعاد آموزش، از یادگیری تا پرورش مهارت و رفتار، شرایط را برای شکوفایی استعدادها فراهم کند. این نهضت آموزشی ادامهدار است و از دکتر رحمانی، استاندار آذربایجان غربی، انتظار میرود این موضوع را با نگاه مردمی و مشارکت اجتماعی جدیتر در استان دنبال کند.
رئیسجمهور گفت: آنچه عنوان شد در پیرانشهر بهدست مردم شکل گرفته، نمونهای از مشارکت واقعی و الهامبخش است؛ کاری که با پول خریدنی نیست. خیرین عمر خود را صرف خدمت کردهاند، اما هنگامی که مردم با باور و احساس مسئولیت وارد میدان میشوند، نوعی از تحول شکل میگیرد که با هیچ سرمایهای قابل مقایسه نیست.
پزشکیان تصریح کرد: معلمان و فعالان عرصه آموزش بارها گفتهاند نخستین گام باور است؛ نباید اجازه دهیم فرزندان ما با کیفیت نامناسب آموزش ببینند. اگر باور وجود داشته باشد، راههای عملی برای ساخت مدارس و تأمین بسترهای آموزشی پیدا میشود و میتوان آن را به اجرا درآورد.
پزشکیان با اشاره به اهمیت تحول مستمر در روشهای آموزش اظهار داشت: در گفتوگویی که با معلمان داشتم، تأکید کردم که انسان در هر لحظه میتواند نوع آموزش، انتقال علم و مهارتافزایی خود را بهبود دهد. اگر باور داشته باشیم که همیشه میتوان بهتر شد، شکوفایی روزافزون اتفاق میافتد. تکرار بدون تغییر نشانه ایستایی است، اما زندگی یعنی جریان، حرکت و تحول. تغییر در آموزش، گفتار، رفتار و عمل، همواره ممکن است.
رئیسجمهور افزود: عبادت خداوند یعنی تلاش برای بهتر شدن در هر روز. امیدوارم در دیدارهای بعدی، شاهد پیشرفتهای بیشتری باشیم. انتظار ما از دکتر رحمانی این است که مردم را به حرکت درآورد و روند تحول آموزشی را تسریع کند. مدارس باید نه فقط ساخته شوند، بلکه بهصورت کامل تجهیز گردند. دیشب نیز با مدیران صنعت پتروشیمی جلسه داشتیم تا درباره تجهیز سختافزاری و راهاندازی مراکز آموزشی و تصویربرداری مورد نیاز مدارس گفتوگو کنیم.
پزشکیان ادامه داد: هدف این است که مراکز آموزشی مجهز به زیرساختهایی باشند که دانشآموزان بتوانند در هر زمان و بدون محدودیت دسترسی، آموزش ببینند. چه با اینترنت و چه بدون آن، باید امکان مشاهده، شنیدن و تمرین مهارت برای همه فراهم شود. طراحی این ساختارها آغاز شده و برنامهریزی برای ایجاد مراکز آموزشی منطقهای در دست انجام است.
رئیسجمهور با اشاره به نقش دانشگاهها گفت: لازم است آموزشوپرورش ارتباط منسجمتری با دانشگاهها، بهویژه دانشگاههای علوم پزشکی، برقرار کند. در علوم پزشکی، مراکز توسعه آموزش وجود دارد که در زمینههای بهبود روشهای تدریس، ارزشیابی، یادگیری تیمی و حل مسئله فعالیت میکنند؛ این تجربه میتواند در آموزش عمومی نیز الگو شود.
پزشکیان خاطرنشان کرد: هیچکس بهتنهایی قادر به یادگیری همهچیز نیست. باید یاد بگیریم از یکدیگر یاد بگیریم. حتی از یک کارگر ساده میتوان نکتهای آموخت که گاه متخصص هم از آن غافل است. در پزشکی نیز بارها پیش آمده که یک تکنسین یا پرستار نکتهای را نشان داده که برای پزشک درس تازهای بوده است.
رئیسجمهور تأکید کرد: نخبه واقعی کسی است که بتواند در قالب تیم کار کند، مسئلهای را حل و ارتباط مؤثر برقرار کند. اگر فرد نتواند ارتباط بگیرد، نمیتواند مشکلش را حل کند و در مسیر پیشرفت نیز بازمیماند. جامعه زمانی پیشرفت میکند که فرهنگ یادگیری متقابل و همکاری جمعی در آن نهادینه شود.
پزشکیان با تأکید بر ضرورت آموزش مبتنی بر مهارت و حل مسئله گفت: ایجاد توانایی برقراری ارتباط، کار گروهی، مدیریت، ساختارمند بودن و حل مسئله از اصول بنیادین آموزش است. آموزش باید به توانمندسازی بیانجامد؛ هدف از تعلیم، ساختن انسانهایی است که بتوانند خود و جامعه را ارتقا دهند.
رئیسجمهور افزود: با کمک و اراده جمعی میتوان بسیاری از مشکلات را با سرعت حل کرد. زمان از دست رفته است و دیگر فرصت تأخیر نداریم. ۴۷ سال از پیروزی انقلاب گذشته و هنوز در گوشهوکنار کشور مدارس کانکسی داریم؛ این موضوع برای هیچکس قابلپذیرش نیست. باید با جدیت آن را جمع کنیم. اگر مشکلی وجود دارد، باید شفاف بیان شود تا کمک کنیم، اما شرط نخست، درد داشتن است. کسی که درد را حس کند، درمان را پیدا میکند.
پزشکیان تصریح کرد: نباید بپذیریم که فرزندان ما در کانکس بنشینند یا در شرایط نامطلوب آموزش ببینند. نخست باید نپذیریم، سپس راهحل خواهیم یافت. اگر این روحیه در شما مسئولان، خیرین، معلمان و مردم شکل بگیرد، در وجود دانشآموزان و دانشجویان نیز انگیزه و امید پدید میآید و مسیر پیشرفت هموار خواهد شد.
رئیسجمهور خاطرنشان کرد: آینده کشور در گرو تربیت درست امروز فرزندان است. هیچ ساختمان، ابزار یا دستگاهی بهتنهایی ارزشی ندارد؛ ارزش در انسانهاست. باید انسانهایی تربیت کنیم که بتوانند جامعه را بسازند و مشکلات را حل کنند.
پزشکیان ضمن قدردانی از خیرین، مسئولان، استاندار آذربایجان غربی و حجتالاسلام دیرباز که از تهران در این سفر همراه بودند، اظهار داشت: امیدوارم با سرعت بیشتری مسیر پیشرفت آموزشی استان طی شود. دولت در کنار شماست و هر کمکی بتوانیم انجام خواهیم داد، اما منتظر ما نباشید. هرگاه خودتان اراده کنید، راه را خواهید یافت.
رئیسجمهور در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به ضرورت خودباوری و تحول در نگاه مدیریتی گفت: در گذشته وقتی برای پیگیری امور به تهران میرفتم، تصورم از مدیریت فقط گرفتن بودجه و منابع مالی بود، اما امروز باور دارم که مدیریت یعنی خلق فرصت و ساختن مسیر.
پزشکیان افزود: روزی تصمیم گرفتم دیدگاه خود را تغییر دهم و به جای نگاه به دیگران، بر تواناییهای خود تکیه کنم. همان زمان فهمیدم که میتوان با باور و تلاش، مسیرهای جدیدی گشود. در دوران مدیریتم، بدون اتکا به دیگران، هر کاری که احساس میکردم به نفع مردم است، در همان استان انجام دادم. اکنون نیز باور دارم که اگر ما نباشیم یا نتوانیم کمک کنیم، شما نباید متوقف شوید. هیچکس نباید به حضور ما وابسته باشد؛ مهم آن است که نپذیرید وضعیت موجود ادامه یابد.
رئیسجمهور با تأکید بر جایگاه آموزش و سلامت گفت: در نگاه بسیاری از دولتها، وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت بهعنوان وزارتخانههای هزینهبر شناخته میشوند، در حالی که به باور من، آموزش و سلامت انسانها بزرگترین سرمایههای کشورند. نفت، گاز و ساختمان داراییاند، اما انسانِ آگاه و سالم، سرمایه واقعی است. اگر به تربیت انسانها توجه کنیم، کشور نجات پیدا خواهد کرد.
پزشکیان در ادامه با قرائت ابیاتی از اقبال لاهوری گفت: اگر باور کنیم که میتوانیم خودمان پرواز کنیم، خواهیم پرید. ممکن است در این راه جان بدهیم، اما در حرکت و تلاش خواهیم مرد، نه در سکون و در خانهنشینی.
در پایان این نشست، رئیسجمهور از معلمان، خیرین، مدیران و تمامی حاضران بهخاطر صبر و همراهیشان قدردانی کرد.