اقتصاد۲۴- در سالهای گذشته و با اعمال تحریمهای ایالات متحده علیه اقتصاد ایران، کسری بودجه به یک چالش مزمن و بزرگ تبدیل شده است. کسری بودجه پیش از تحریم هم در اقتصاد ایران وجود داشت ولی با درآمدهای نفتی بخش مهمی از این ناترازی مالی پنهان میشد، اما تحریمها با قطع کردن امکان دسترسی به ارز حاصل از فروش نفت جلوی این امکان را گرفت. به همین دلیل هر سال میزان کسری بودجه در مقایسه با گذشته افزایش مییابد.
سال جاری از نظر اداره کشور سال دشواری بود. در حالی که در ماههای ابتدایی امسال موضوع مذاکره با آمریکا داغ بود و دو طرف چند جلسه با هم داشتند، دو روز پیش از یک دور از این مذاکرات، اسراییل با حمایت آمریکا به ایران حمله نظامی کرد تا آن جلسه هرگز برگزار نشود. جنگ مادر بحرانها است و جنگ اخیر نیز گرچه تنها ۱۲ روز طول کشید، اما بر اقتصاد ایران تاثیر خود را گذاشت. از یک جهت با کنار گذاشته شدن مذاکرات، مسیر گشایش از طریق دیپلماسی مسدود شد که این امر به معنای تداوم فشار تحریمی و محدودیتهای ناشی از آن است. از سوی دیگر نیز جنگ هزینههایی دارد و دولت ایران در تامین این هزینهها هم دچار مشکل است.
بررسیها نشان میدهد که کسری بودجه تامین نشده، یعنی آن بخشی از کسری بودجه که هیچ منبعی برای جبران آن وجود ندارد، در پایان امسال به ۴۰۰ هزار میلیارد تومان خواهد رسید. نیمی از این کسری ناشی از قانون هدفمندی یارانهها است. به نظر میرسد دولت بخشی از این کسری بودجه با عدم تخصیص منابع به یکسری فعالیتها کاهش خواهد داد. برآورد میشود لااقل ۲۰۰ هزار میلیارد تومان از این رقم را دولت با فشار به منابع بانکی جبران کند که به افزایش نقدینگی و پول پرقدرت منجر خواهد شد.
پولی کردن کسری بودجه به دلیل تبعات تورمی که دارد، راهی پر هزینه به حساب میآید. پیش از این محاسبات انجام شده نشان میداد به ازای ۱۰۰ هزار میلیارد تومان کسری بودجه که با «پولی شدن» تامین میشود، در سال بعد ۱.۵ تا دو واحد درصد بر نرخ تورم افزوده خواهد شد.