صبحانه یکی از مهمترین وعدههای غذایی است، اما بخش زیادی از مردم این وعده را یا کاملاً کنار میگذارند یا تنها با یک نوشیدنی گرم از آن عبور میکنند. زندگی شتابزده، دیرخوابیدن، خروج عجولانه از خانه و گرانی مواد غذایی، از دلایل اصلی کنار گذاشتن صبحانهاند؛ عادتی که ظاهراً ساده و بیضرر است اما پیامدهای قابلتوجهی برای سلامت دارد.
از نوسان قند خون تا کاهش کارآیی
به گفته متخصصان تغذیه، حذف صبحانه باعث نوسان قند خون در ساعات اولیه روز میشود. نتیجه این نوسان، خستگی زودرس، کمحوصلگی و کاهش تمرکز است؛ مشکلی که کارمندان، دانشآموزان و افرادی که فعالیتهای ذهنی یا فیزیکی سنگین دارند، بیشتر آن را تجربه میکنند. بدن برای جبران این کمبود انرژی، هنگام ناهار یا عصر اشتهای بیشتری نشان میدهد و همین الگوی غذایی نامنظم، احتمال افزایش وزن و تجمع چربی شکمی را بالا میبرد.
اثر پنهان حذف صبحانه بر قلب
وقتی صبحانه حذف میشود، فاصله طولانی میان شام تا اولین وعده روز بعد، سطح هورمونهای استرس را افزایش میدهد؛ تغییری که در بلندمدت میتواند زمینهساز افزایش فشار خون باشد. متخصصان قلب تاکید میکنند افراد میانسال، کسانی که سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارند یا افرادی که استرس شغلی بالایی تجربه میکنند، بیشتر از دیگران باید به این موضوع توجه کنند.
زهرا اولادی، کارشناس تغذیه و رژیمدرمانی در گفتگو با همشهریآنلاین درباره پیامدهای حذف صبحانه میگوید: «بدن بعد از چند ساعت ناشتایی شبانه، برای شروع فعالیتهای روز نیاز به دریافت انرژی دارد. حذف صبحانه باعث میشود هورمونهای استرس مثل کورتیزول بالاتر بروند و قند خون دیرتر تنظیم شود. این وضعیت نهتنها تمرکز را پایین میآورد، بلکه در طولانیمدت خطر چاقی، مقاومت به انسولین و مشکلات قلبی و عروقی را بیشتر میکند. درحالیکه حتی یک وعده ساده شامل نان سبوسدار، پنیر یا تخممرغ میتواند این چرخه را کاملاً تغییر دهد.»
تأثیر بر خلقوخو و تعاملات روزانه
روانشناسان سلامت نیز یادآور میشوند که مغز بدون دریافت سوخت کافی، الگویی مشابه کمبود خواب یا تنش تجربه میکند. همین وضعیت باعث میشود افراد سریعتر عصبانی شوند، زودتر خسته شوند و کیفیت تعاملات کاری یا خانوادگیشان کاهش پیدا کند. این بخش کمتر دیدهشده ماجرا است، اما اثر آن در زندگی روزمره بسیار محسوس است.
راهحلهای ساده و کمهزینه
کارشناسان تاکید دارند که برای داشتن صبحانه نیازی به تهیه غذاهای مفصل نیست؛ اولادی هم میگوید: «حتی انتخابهای بسیار ساده مثل یک عدد تخممرغ، کمی پنیر، چند گرم مغزیجات مثل گردو یا نان سبوسدار میتواند بدن را از خستگی مزمن و نوسان انرژی نجات دهد. در شرایطی که سبک زندگی مدرن فشار زیادی به افراد وارد میکند، توجه دوباره به صبحانه، یکی از کمهزینهترین و مؤثرترین راههای مراقبت از سلامت عمومی است.»