آزاد ارمکی: در چنین شرایطی انتخابات شوراها آبروریزی خواهد بود
یک جامعهشناس گفت: در شرایط کنونی کشور اگر انتخابات شورا برگزار شود، یک انتخابات حداقلی خواهد بود. شواهد نشان میدهد که حتی همه مدافعان هم شرکت نخواهند کرد و فقط بخشی از آنها میآیند. لذا انتخابات در این شرایط عملاً یک آبروریزی است و باید تعطیل شود.
با نزدیک شدن به موعد برگزاری انتخابات دوره هفتم شوراهای شهر و روستا، فضای سیاسی و اجتماعی ایران تحت تأثیر تلاطمهای بیسابقه داخلی و خارجی قرار گرفته است. اگرچه در سالهای گذشته برگزاری انتخابات ولو با کاهش مشارکت پای صندوقهای رای، میتوانست راهی برای تغییر فضای سیاسی باز کند، امروز پس از اتفاقات داخلی اخیر، و تنشهای سیاسی با آمریکا شرایط متفاوتی رقم خورده است. در چنین فضایی، اولویتهای ذهنی جامعه تغییر یافته است.
به گزارش خبرآنلاین، در کنار شرایط سیاسی، بحرانهای اقتصادی نیز گریبانگیر جامعه ایران است که همین باعث میشود رغبت به انتخاباتی مثل شورای شهر به اندازه انتخابات ریاست جمهوری یا حتی مجلس نباشد. آن هم در حالی که در گذشته انتخابات شورای شهر همزمان با انتخابات ریاست جمهوری برگزاری میشود و همین همزمانی، مسبب شرکت در انتخابات شوراها میشد.
در چنین شرایطی، احتمال میرود برگزاری انتخابات شوراها منجر به شکلگیری «شوراهای حداقلی» شود که فاقد حداقلهای پشتوانه مردمی برای مدیریت شهری خواهد بود. از حداقلهای پشتوانه مردمی لازم برای مدیریت منابع شهری و اتخاذ تصمیمات کلان هستند. بر این اساس برخی ناظران و تحلیلگران سیاسی معتقدند تا زمانی که جامعه فرصت بازسازی خود را پیدا نکند برگزاری انتخابات شوراها باید موقتا لغو شود یا به عبارتی به تعویق بیفتد.
هنوز به لحاظ سیاسی تکلیفمان مشخص نیست
تقی آزاد ارمکی، جامعهشناس چنین اعتقادی دارد. او به وقایع و رویدادهای اخیر اشاره میکند و میگوید: ما هنوز تکلیفمان به لحاظ سیاسی معلوم نیست؛ چرا که یک مرحله با اعتراضات اجتماعی و مرحلهای دیگر با شورش اجتماعی روبهرو بودیم، که نهایتاً با جانباختن جمع کثیری از مردم به پایان رسید. اما این ماجرا هنوز پایان نیافته است، زیرا چند مسئله همچنان بلاتکلیف مانده است.
این جامعهشناس ادامه میدهد: ما هنوز درباره این وقایع و اتفاقات تأمل و گفتوگویی انجام ندادهایم و فقط ماجرا را «تمام» کردهایم؛ به این معنا که خیابانها خلوت شد و معترضان یا کسانی که قصد اختلال داشتند دیگر شبها نمیآیند. اما، این تمام شدن، به معنای پایان اصل مسئله نیست؛ چون شروع ماجرا از یک اعتراض اقتصادی بود، سپس به اعتراضی سیاسی تبدیل شد و در نهایت به خشونت انجامید.
آزاد ارمکی همچنین به احتمال تنش نظامی اشاره میکند و میگوید: ما در مرحله ورود به یک جنگ هستیم که میتواند جنگ نیابتی، مستقیم، کوتاه مدت یا تمامعیار باشد. این مسئله سادهای نیست. ترامپ با تمام ظرفیتهای لازم برای اشغال یک کشور آمده است. آمریکا هیچوقت تا این حد که امروز میبینیم به کشور نزدیک نشده بود. اراده او هم بر این است که «یا بپذیرید یا حمله میکنم»؛ ایران هم میگوید «نه میپذیرم و نه اگر حمله کنید، بیجواب میگذارم».
او اضافه میکند: شرایط ما کاملاً جنگی است و این وضعیت با امروز و فردا تمام نمیشود. فکر نکنید امروز تمام میشود و پنج روز دیگر میتوانیم تصمیم بگیریم. اگر به جنگ برسیم، چه امروز باشد چه ۱۰ یا ۱۵ روز دیگر، گرفتار پدیدهای میشویم که شاید چندین ماه یا بیش از یک سال طول بکشد و معلوم نیست چه چیزی از آن سالم خارج شود.
شرایط جنگی همه چیز را به حالت تعلیق درآورده/ انتخابات هم فعلا باید تعلیق شود
این جامعهشناس با بیان اینکه شرایط جنگی همهچیز را در ایران به حالت تعلیق درآورده است میگوید: بر همین اساس، معتقدم انتخابات شوراها هم باید تعلیق شود و برگزار نشود؛ چرا که در شرایط جنگی، انتخابات شورا برگزار نمیکنند. این دو دلیل بود.
آزاد ارمکی همچنین اضافه میکند: دلیل دیگر برای لغو انتخابات در این فضا این است که جامعهای که تازه از اعتراضات خارج شده و لطمه بزرگی دیده است؛ نیروی جامعه مدنی یا سکوت کرده یا به سکوت شده واداشته شده و آمادگی ندارد. احزاب و گروههایی که بخواهند بحث انتخابات را فعال کنند، وجود ندارند. از آن طرف هم بیگانه سر مرز نشسته است. به نظر من در چنین وضعیتی، مشارکت فقط محدود به برخی نیروهای خواهد بود و چیزی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد بیشتر نخواهد شد؛ پس بهتر است که انتخابات را برگزار نکنیم.
حاکمیت باید نگاهش را تغییر دهد؛ مشارکت سیاسی نیازمند آرامش جامعه است
این جامعهشناس در پاسخ به این سوال که «این تعلیق برای بازسازی و آماده شدن جامعه برای انتخابات چقدر زمان میبرد؟» میگوید: تعلیق به این معناست که باید شرایط جامعه را بپذیریم؛ یعنی حاکمیت باید روشها، شیوهها و نگاهش را به زندگی، جامعه، مردم و دنیا تغییر دهد. جامعه باید ابتدا احساس آرامش و آسایش کند تا مسئله مشارکت سیاسی موضوعیت پیدا کند. در غیر این صورت، این شورایی که میخواهد بیاید هیچ نقشی نخواهد داشت؛ یک جمع رانتخوار به شوراهای شهر میروند و شهردارهایی مداخلهگر در نظام اجتماعی روی کار میآیند. شورای شهر تهران با این وضعیت مدنیت ایجاد نمیکند و جز تخریب بیشتر منابع، دستاوردی نخواهد داشت.
او در پایان میگوید: اصلا فرض کنید که جنگ هم نخواهد شد و همین وضعیت موجود باقی بماند. باز هم در این شرایط اگر انتخابات برگزار شود، یک انتخابات حداقلی خواهد بود. شواهد نشان میدهد که حتی همه مدافعان هم شرکت نخواهند کرد و فقط بخشی از آنها میآیند. اگر در کل ایران مثلاً ۱۰ میلیون نفر شرکت کنند، با این آرای متفرق، افرادی با دو یا سه هزار رأی عضو شورایی میشوند که قاعدتاً باید حداقل ۵۰۰ هزار یا یک میلیون رأی میآوردند. این چیزی حتی نازلتر از انتخابات دوره پیش مجلس شورای اسلامی خواهد شد که در آن برخی با هفت یا بیست هزار رأی به مجلس رفتند و در شهر بزرگی مثل تهران، سقف آرا حدود ۴۰۰ هزار تا بود. انتخابات شوراها در این شرایط عملاً یک آبروریزی است و باید تعطیل شود؛ من پیشنهاد تعطیلی آن را میدهم.