دریاچه ارومیه جان گرفت

احمد بایبوردی روز شنبه با تشریح آخرین وضعیت دریاچه ارومیه اظهار کرد: تراز آب این پهنه آبی در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ به حدود ۱۲۷۰.۱۲ تا ۱۲۷۰.۱۸ متر رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، افزایش ۶۲ تا ۶۸ سانتی‌متری را نشان می‌دهد.

وی افزود: همزمان با رشد تراز، وسعت سطح آب دریاچه نیز افزایش قابل توجهی داشته و از حدود ۴۸۱ کیلومتر مربع در سال گذشته به حدود ۸۷۰ تا ۹۰۰ کیلومتر مربع رسیده است؛ موضوعی که بیانگر بهبود نسبی شرایط آبی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه است.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان‌شرقی، بارش‌های فراتر از میانگین بلندمدت بین ۷۰ تا ۱۱۵ درصد و افزایش دبی ورودی رودخانه‌ها تا حدود ۲۲ مترمکعب بر ثانیه را از عوامل اصلی این روند مثبت عنوان کرد و گفت: شرایط اقلیمی سال آبی جاری نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش تراز مقطعی دریاچه داشته است.

بایبوردی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در چارچوب برنامه‌های احیای دریاچه ارومیه افزود: طرح‌هایی نظیر مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی، تثبیت کانون‌های نمکی و پروژه‌های انتقال آب، اثرات مکملی در بهبود وضعیت داشته‌اند، اما پایداری این شرایط بدون اصلاحات ساختاری امکان‌پذیر نخواهد بود.

وی تشریح کرد: با وجود بهبود‌های اخیر، تراز فعلی دریاچه ارومیه همچنان حدود چهار متر پایین‌تر از تراز بلندمدت است و تثبیت شرایط احیاشده، بیش از هر چیز به تداوم بارش‌ها، ذوب برف‌های بهاری و کاهش فشار بر منابع آب، به‌ویژه در بخش کشاورزی، وابسته است.

دریاچه ارومیه میان ۲ استان آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی قرار گرفته است.

مساحت این دریاچه در سال ۱۳۷۷ در حدود ۶ هزار کیلومتر مربع بود که در ردیف بیست و پنجمین دریاچه بزرگ دنیا از نظر مساحت قرار می‌گرفت.

دریاچه ارومیه در سال ۱۳۷۴ بیشترین حجم آب به میزان ۳۲ میلیارد متر مکعب آب داشته است.

این دریاچه به عنوان بزرگ‌ترین دریاچهٔ داخلی ایران، بزرگ‌ترین دریاچهٔ آب شور در خاور میانه، و ششمین دریاچهٔ بزرگ آب شور دنیا شناخته می‌شد.

بخش بزرگی از آب این دریاچه از رودخانه‌های زرینه‌رود، سیمینه‌رود، تلخه رود، گدار چای، باراندوزچای، شهرچای، نازلی چای و زولاچای تغذیه می‌شده است.

کارشناسان مهمترین دلایل وضعیت بحرانی این دریاچه را شامل ساخت و بهره‌برداری بی‌رویه از بیش از ۹۰ سد در حوضهٔ آبریز، برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی، کشاورزی ناپایدار و انتقال منابع آب بدون ارزیابی زیست‌محیطی، همراه با کاهش بارش و افزایش تبخیر در اثر تغییرات اقلیمی عنوان می‌کنند.