آیا واشنگتن پشت میز مذاکره، آماده میدان نبرد است؟
به گزارش اخبار جدید به نقل از فرارو ژنرال براد کوپر، فرمانده عالی نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، روز پنجشنبه در نشستی حساس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده را درباره سناریوها و گزینههای موجود برای اقدام نظامی علیه ایران توجیه کرد. این نخستین گزارش رسمی نظامی است که از زمان آغاز بحران میان واشنگتن و تهران...
به گزارش اخبار جدید به نقل از فرارو ژنرال براد کوپر، فرمانده عالی نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، روز پنجشنبه در نشستی حساس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده را درباره سناریوها و گزینههای موجود برای اقدام نظامی علیه ایران توجیه کرد. این نخستین گزارش رسمی نظامی است که از زمان آغاز بحران میان واشنگتن و تهران در ماه دسامبر گذشته به رئیسجمهور آمریکا ارائه میشود. پایگاه خبری «آکسیوس» این خبر را به نقل از یک مقام آمریکایی و یک منبع مطلع از جزئیات این جلسه منتشر کرده است.
گزارش محرمانه نظامی روی میز ترامپ؛ گزینههای حمله به ایران در سایه آخرین فرصت دیپلماسی
به گزارش فرارو، این نشست در حالی برگزار شد که ترامپ پیشتر دستور استقرار گسترده نیروهای نظامی آمریکا در منطقه خاورمیانه را صادر کرده است و همزمان، احتمال صدور فرمان آغاز یک کارزار نظامی علیه ایران را در صورت ناکامی مسیر دیپلماتیک بررسی میکند. این تحولات نشان میدهد که کاخ سفید، همزمان با پیگیری مذاکرات، گزینه نظامی را نیز بهعنوان سناریویی فعال در دستور کار خود نگه داشته است.
در این جلسه، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا نیز حضور داشت؛ موضوعی که اهمیت راهبردی این نشست را دوچندان میکند. به گفته یک مقام آمریکایی، شبکه «ایبیسی نیوز» نخستین رسانهای بود که خبر برگزاری این دیدار مهم را منتشر کرد. ارائه این گزارش نظامی همزمان با پایان دور سوم مذاکرات هستهای میان ایران و ایالات متحده در ژنو صورت گرفت؛ دوری از گفتوگوها که در درون دولت ترامپ بهعنوان «آخرین فرصت برای دیپلماسی» پیش از تصمیمگیری نهایی رئیسجمهور درباره حرکت بهسوی گزینه نظامی تلقی میشود.
یک مقام ارشد آمریکایی در گفتوگو با «آکسیوس» فضای مذاکرات را مثبت توصیف کرد، اما از ارائه هرگونه جزئیات درباره محتوای گفتوگوها یا میزان پیشرفت حاصلشده خودداری کرد؛ سکوتی که نشاندهنده حساسیت بالای این مذاکرات است. در سوی دیگر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد که مذاکرات روز پنجشنبه به تفاهمهایی در برخی حوزهها منجر شده است، هرچند اختلافات مهمی همچنان پابرجا ماندهاند. او در کنار بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، تأکید کرد که مرحله بعدی شامل مشورتهای داخلی در تهران و واشنگتن خواهد بود و پس از آن، مذاکرات وارد سطح فنی میشود؛ جایی که کارشناسان هستهای دو طرف قرار است هفته آینده در وین دیدار کنند.
وزیر امور خارجه ایران همچنین از برنامهریزی برای برگزاری دور چهارم مذاکرات در هفته آینده خبر داد؛ نشانهای که حاکی از ادامه مسیر دیپلماتیک، علیرغم فضای تنش و همزمانی با آمادهسازیهای نظامی آمریکا است. در همین حال، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) از اظهار نظر درباره محتوای این گزارش نظامی خودداری کرد و کاخ سفید نیز بلافاصله به درخواست «آکسیوس» برای ارائه توضیح واکنشی نشان نداد؛ سکوتی که بر ابهام و حساسیت شرایط جاری افزوده است.
بازگشت روایتهای امنیتی در آستانه تقابل یا توافق
همزمان با افزایش هشدارهای اسرائیل درباره توان موشکی ایران و طرح دوباره ادعاهایی پیرامون قابلیتهای شیمیایی و بیولوژیکی، کارشناسان روابط بینالملل نسبت به شکلگیری الگویی آشنا در فضای راهبردی منطقه هشدار میدهند؛ الگویی که در آن، روایتهای امنیتی به ابزاری برای مشروعیتبخشی به فشارهای سیاسی، تحریمها و حتی تحرکات نظامی تبدیل میشوند.
این موج جدید از گمانهزنیها پس از اظهارات امیر آویوی، سرتیپ بازنشسته ارتش اسرائیل شدت گرفت؛ او اعلام کرد که ایران ممکن است به موشکهای بالستیک مجهز به کلاهکهای «شیمیایی و بیولوژیکی» دست یافته باشد. به گفته آویوی، نهادهای دفاعی اسرائیل این سناریو را با جدیت دنبال میکنند و هرگونه برنامهریزی نظامی احتمالی باید این قابلیتها را در محاسبات خود لحاظ کند، بهویژه اگر سطح تنشها به مرحلهای وجودی برسد.
با این حال، نبود هرگونه تأیید رسمی از سوی نهادهای بینالمللی درباره وجود زرادخانه شیمیایی فعال در ایران، پرسشهای مهمی را درباره ماهیت این ادعاها مطرح کرده است. در چنین شرایطی، این احتمال مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است که آیا واشنگتن واقعاً به اطلاعات قطعی و جدیدی دست یافته است یا این گفتمان بخشی از فشار سیاسی گستردهتری است که در تقاطع با مذاکرات هستهای متوقفشده شکل گرفته است.
در همین چارچوب، برخی از کارشناسان مسائل بین الملل با اشاره به پیشینه سیاست خارجی آمریکا تأکید می کنند که طرح چنین ادعاهایی را نمیتوان جدا از سوابق تاریخی مشابه تحلیل کرد.
آن ها با یادآوری اظهارات وسلی کلارک، ژنرال بازنشسته آمریکایی، در سال ۲۰۰۷ خاطرنشان می کنند که طبق گفتههای کلارک، طرحی در پنتاگون برای مقابله با هفت کشور از جمله ایران پس از حملات ۱۱ سپتامبر مورد بررسی قرار گرفته بود. تجربه عراق در سال ۲۰۰۳ را برجستهترین نمونه این الگو میداند؛ جایی که ادعاهای مربوط به وجود سلاحهای کشتار جمعی، به محور اصلی توجیه جنگ تبدیل شد، اما پس از اشغال عراق مشخص شد چنین زرادخانهای به شکلی که تبلیغ شده بود وجود نداشته است. آن ها همچنین به مداخله نظامی در لیبی در سال ۲۰۱۱ اشاره میکند که با هدف اعلامی حفاظت از غیرنظامیان آغاز شد، اما در نهایت به فروپاشی ساختار حکومتی و بیثباتی بلندمدت انجامید. از دیدگاه این تحلیلگران، بحث کنونی درباره ایران صرفاً به یک پرونده فنی محدود نمیشود، بلکه بخشی از یک چارچوب گستردهتر در شکلدهی به روایتهای ژئوپلیتیکی و بازتعریف موازنه قدرت منطقهای به شمار میرود.
در این میان، مقایسه وضعیت کنونی با تجربه عراق در سال ۲۰۰۳ بار دیگر به موضوعی محوری در تحلیلهای سیاسی و رسانهای تبدیل شده است. این مقایسه نه لزوماً به معنای تکرار همان سناریو، بلکه نشانهای از تردیدهای جدی درباره ماهیت روایتهای امنیتی کنونی است؛ اینکه آیا این ادعاها بر پایه اطلاعات قطعی شکل گرفتهاند یا بخشی از یک نبرد پیچیده روایتها محسوب میشوند.
«نیش عقرب» در آسمان خلیج فارس؛ آمریکا پهپادهای انتحاری الهامگرفته از شاهد-۱۳۶ را برای سناریوی تقابل با ایران آماده کرد
همزمان با افزایش تنشها میان واشنگتن و تهران، ارتش ایالات متحده گامی تازه در مسیر آمادهسازی نظامی برداشته است. «گروه عملیاتی اسکورپیون استرایک» برای نخستینبار خود را برای بهکارگیری پهپادهای انتحاری در صورت بروز درگیری احتمالی با ایران آماده کرده است؛ پهپادهایی که بر پایه الگوی پهپاد ایرانی «شاهد-۱۳۶» طراحی و توسعه یافتهاند.
این سامانههای بدون سرنشین با هدف اجرای حملات دقیق علیه اهداف حساس، بدون به خطر انداختن جان خلبانان آمریکایی ساخته شدهاند و نشاندهنده تغییر رویکرد واشنگتن به سمت جنگهای کمهزینهتر و کمریسکتر در میدان نبرد مدرن هستند.
بر اساس گزارش خبرگزاری بلومبرگ، این یگان ویژه که با عنوان «گروه عملیاتی اسکورپیون» شناخته میشود، با بهرهگیری از مهندسی معکوس فناوری پهپادهای ایرانی شکل گرفته است. در چارچوب آمادهسازی برای سناریوی تقابل احتمالی، یکی از این پهپادها در اواسط دسامبر گذشته با موفقیت از عرشه ناو هواپیمابر آمریکایی «سانتا باربارا» در آبهای خلیج فارس به پرواز درآمد؛ آزمایشی که نشانهای از ورود این فناوری به مرحله عملیاتی تلقی میشود.
سامانه جدید که «لوکاس» نامگذاری شده است، بهعنوان یک پهپاد تهاجمی یکطرفه عمل میکند. این پهپاد پس از رسیدن به منطقه هدف، بر فراز آن پرواز کرده و سپس با هدایت دقیق به مختصات تعیینشده برخورد کرده و منفجر میشود. چنین قابلیتی امکان هدفگیری و نابودی زیرساختهای کلیدی را فراهم میکند. این پهپادها عملاً بهعنوان «مهمات پرنده» عمل میکنند؛ سامانههایی مستقل که بدون نیاز به باند پروازی طولانی یا زیرساختهای پیچیده ارتباطی، قادر به اجرای مأموریت هستند. هزینه هر واحد از این پهپادها حدود ۳۵ هزار دلار برآورد شده و توان حمل محمولهای تا وزن ۱۸ کیلوگرم را دارند؛ ویژگیای که آنها را در مقایسه با جنگندههای سرنشیندار، به گزینهای بسیار مقرونبهصرفه و انعطافپذیر تبدیل میکند.
آرایش جنگی واشنگتن و تلآویو؛ افزایش نیروهای آمریکایی در اسرائیل و استقرار ناو «فورد» در سایه سناریوی تقابل با ایران
در حالی که تنشها میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران به سطحی کمسابقه رسیده است، گزارشهای امنیتی از افزایش تدریجی حضور نظامیان آمریکایی در اسرائیل حکایت دارد؛ تحولی که بهگفته منابع مطلع، بخشی از آمادهسازی برای سناریوی احتمالی رویارویی نظامی با تهران به شمار میرود.
بر اساس گزارش وبسایت عبری «واللا»، به نقل از یک منبع امنیتی در تلآویو، روند انتقال نظامیان و افسران آمریکایی به اسرائیل از مدتی پیش آغاز شده و انتظار میرود در دوره پیشرو با شتاب بیشتری ادامه یابد. این منبع تأکید کرده است که این استقرار در چارچوب برنامهریزی برای مقابله با احتمال وقوع جنگ با ایران صورت میگیرد.
در همین راستا، ارتش اسرائیل نیز همزمان با افزایش ورود نیروهای آمریکایی، اقدام به آمادهسازی زیرساختهای لجستیکی لازم کرده است. این اقدامات شامل فراهمسازی محلهای اسکان، تأمین انرژی، و تدارکات غذایی برای نیروهای تازهوارد میشود؛ اقداماتی که نشاندهنده برنامهریزی برای حضور بلندمدت و گسترده نیروهای آمریکایی در خاک اسرائیل است.
در تحولی همزمان، این گزارش به نقل از «منابع غربی» اعلام کرد که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در منطقه به وضعیت عملیاتی حداقلی کاهش یافته است. مقامهای آمریکایی شمار نیروهای مستقر در این مقر را به حداقل مورد نیاز برای انجام مأموریتهای جاری کاهش دادهاند؛ اقدامی که در بحبوحه افزایش تنشهای منطقهای و همزمان با بررسی گزینههای نظامی علیه ایران صورت گرفته است. این بازآرایی میتواند بخشی از جابهجایی گستردهتر نیروها برای تمرکز بر نقاط حساستر عملیاتی تلقی شود.
در همین چارچوب، اسرائیل در انتظار ورود ناو هواپیمابر «فورد» به سواحل حیفا است؛ شناوری که بهعنوان بزرگترین و پیشرفتهترین ناو هواپیمابر جهان شناخته میشود. این ناو از شرق دریای مدیترانه حرکت خود را آغاز کرده و پس از توقفی کوتاه برای سوختگیری و دریافت تجهیزات، مسیر خود را به سوی بندر حیفا ادامه داده است. مقامهای اسرائیلی استقرار این ناو را بخشی از هماهنگیهای امنیتی گسترده میان واشنگتن و تلآویو توصیف کردهاند؛ هماهنگیای که در بستر تشدید تنشها با ایران و افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه شکل گرفته است.