افزایش آلودگی‌های زیست‌محیطی ایران نسبت به جنگ ۱۲ روزه

علی محمد طهماسبی بیرگانی، مسئول پیگیری امور مخاطرات و ارزیابی خسارات محیط زیستی، گفت: بر اساس اخبار منتشر شده و به اذعان اسرائیل تاکنون بیش از دو برابر جنگ ۱۲ روزه از بمب و موشک استفاده شده است بنابراین آلودگی و آسیب‌هایی زیست‌محیطی بسیار بیشتری به کشور وارد شده است و به امکانات و اعتبارات به مراتب بیشتری برای احیا و بازسازی مناطق آسیب‌دیده نیاز خواهد بود که می‌بایست در قالب غرامت از متجاوزان اخذ شود. 

به گزارش ایسنا، وی درباره نحوه ارزیابی خسارات محیط زیستی تهاجم‌هایی مانند انفجارهای انبارهای نفت تهران اظهار داشت: پس از این انفجارها، با همکاری سایر بخش‌های سازمان متبوع در حال دریافت اطلاعات مورد نیاز از جمله نوع و حجم سوخت‌ها هستیم که متعاقب آن، اعداد و ارقام خسارات زیست‌محیطی ناشی از این اتفاق تعیین خواهد شد. 

طهماسبی بیرگانی اضافه کرد: این کار در جنگ ۱۲ روزه نیز صورت گرفت و بر اساس آن، معادل گاز کربنیک وارد شده به جو و اثر آن در تغییر اقلیم محاسبه شد. در پایان و بر مبنای وزن معادل دی اکسید کربن، خسارت آن بر مبنای نرخ جهانی که حدود ۸۰ دلار در هر تن است، محاسبه شد. 

ارزیابی خسارات زیست‌محیطی حمله آمریکایی – صهیونیستی به ایران

مسئول پیگیری امور مخاطرات و ارزیابی خسارات محیط زیستی کشور در بخش دیگری از صحبت‌های خود درباره چگونگی ارزیابی خسارات زیست‌محیطی حمله  به کشور گفت: پس از جنگ ۱۲ روزه و بر اساس تجربه‌های به دست آمده، یک دستورالعملی تحت عنوان «دستورالعمل جامع حفاظت از محیط زیست در شرایط جنگی» تدوین و به استان‌ها ابلاغ کردیم. این دستورالعمل شامل مواردی مانند پیشگیری و آمادگی است که در فاصله دو جنگ تهیه و در آن به موضوعاتی مانند ارزیابی و برنامه‌ریزی مثل مدیریت ریسک، سازماندهی و پیش‌بینی ساختار درصورت وقوع مجدد جنگ پرداخته شده است. 

وی افزود: انجام اقدامات حفاظتی شامل پایش مداوم منابع حیاتی و حفاظت از تنوع زیستی از دیگر موارد این دستورالعمل است که جزییات آن برای استان‌ها ارسال شده است. ارایه آموزش و آگاهی‌بخشی زیست‌محیطی به علاوه جزییات مربوط به آن را نیز به استان‌ها ابلاغ کرده‌ایم. 

مسئول پیگیری امور مخاطرات و ارزیابی خسارات محیط زیستی کشور اضافه کرد: با تهیه دستورالعمل جامع حفاظت از محیط زیست و ابلاغ آن به استان‌ها، زمینه‌ای را فراهم کردیم تا در صورت وقوع مجدد جنگ، تدابیر عملیاتی اتخاذ و اقدامات اجرایی لازم و مورد نیاز برای پیگیری ویژه هنگام جنگ انجام شود. علاوه بر آن بازسازی و بازتوانی محیط زیست نیز در این دستورالعمل پیش‌بینی شده است که این مرحله پس از پایان جنگ باید انجام شود. 

وی با بیان اینکه در حال حاضر ملاک عمل ادارات محیط زیست استان‌ها این دستورالعمل است، گفت: به جز این دستورالعمل، موضوعات مربوط به راهبردها و رویکردهای مرتبط با حفاظت از محیط زیست در زمان جنگ را بعد از جنگ ۱۲ روزه تدوین و به استان‌ها ابلاغ کردیم. سه روز قبل این دستورالعمل را به‌روزرسانی و شنبه هفته جاری (۱۶ اسفندماه) – که اولین روزکاری بعد از تعطیلات عمومی بود – به استان‌ها ابلاغ کردیم. 

طهماسبی بیرگانی اضافه کرد: یک سری جداول درباره نحوه جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها هم در مناطق تحت سازمان حفاظت محیط زیست و هم مناطق خارج از آن را تهیه و به استان‌ها ابلاغ کرده ایم. مدیریت برخی اراضی کشور با سازمان حفاظت محیط زیست نیست ولی بر اثر تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، محیط زیست این مناطق نیز آسیب می‌بیند. 

وی اضافه کرد: به ادارات حفاظت محیط زیست استان‌ها تاکید کردیم که اطلاعات و خسارات زیست‌محیطی آتش‌سوزی‌های رخ داده ناشی از این جنگ در محیط‌های طبیعی را به تفکیک تهیه کنند. یک گروه در فضای مجازی با عضویت اداره کل محیط زیست استان‌ها شکل دادیم و به‌صورت روزانه این گزارش‌ها جمع‌بندی می‌شود. 

طهماسبی بیرگانی با تاکید بر اینکه در ارزیابی خسارات وارد شده بر اساس دستورالعمل‌ها هم اثر آن بر محیط زیست طبیعی و هم محیط زیست انسانی مدنظر قرار دارد، گفت: در برخی مناطق ممکن است بر اثر تجاوزهای دشمنان محیط طبیعی آسیب ببیند. به عنوان مثال آتش سوزی در جنگل‌ها رخ دهد. در این شرایط علاوه بر تخریب درختان، کربن وارد جو می‌شود. اگر درختی به جای درخت سوخته کاشته شود پس از گذشت ۱۰ سال می‌تواند خدمات اکوسیستمی درخت سوخته شده را ارایه دهد بنابراین هم خسارت ناشی از تخریب درخت و کربن وارد شده در جو محاسبه می‌شود. 

وی ادامه داد: در اثر انفجار بمب، گرد و خاک ایجاد می‌شود که حاوی مواد معلق سمی مانند جیوه است که می‌تواند موجب آلودگی خاک و آب شود و رفع آلودگی مستلزم صرف هزینه‌هایی است. در کل خسارت به محیط زیست انسانی بسیار فراتر از جنبه‌های دیگر محیط زیست است. 

مسئول پیگیری امور مخاطرات و ارزیابی خسارات محیط زیستی افزود: با سازوکار پیش‌بینی شده از سوی دولت خسارات زیست‌محیطی ناشی از جنگ ۱۲ روزه را به‌صورت ریالی تبدیل کردیم و در قالب یک مجلد به منظور طرح دعوای حقوقی علیه رژیم صهیونیستی تنظیم و برای دادستان تهران به عنوان نماینده دادستان کل کشور، قوه قضاییه، معاون اول رییس جمهوری و وزیر اقتصاد فرستادیم. پس از پایان تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران نیز این کار را انجام خواهیم داد. 

طهماسبی بیرگانی در پایان با اشاره به تشدید پایش‌های زیست‌محیطی در دوران جنگ گفت: شیفت‌بندی‌ها را به حالت اضطرار درآوردیم تا با دقت بیشتری مناطق چهارگانه زیست‌محیطی پایش شوند.