کلافگی کاربران از اختلال‌های گاه و بیگاه پیام‌رسان‌های داخلی

رشد و توسعه پیام‌رسان‌های داخلی طی دو سال اخیر سبب افزایش استقبال کاربران از آنها شده است اما این روزها اختلال‌هایی که هرچند وقت یک بار رخ می‌دهد، هشداری برای متولیان پیام‌رسان‌هاست و به اعتقاد کارشناسان ممکن است نتیجه معکوسی از جمله از دست دادن مخاطب را به همراه داشته باشد.

به گزارش ایسنا، پیام‌رسان‌های داخلی ظرفیت‌هایی هستند که برای برطرف کردن نیازهای مردم، اطلاع‌رسانی، تبادل اطلاعات و موارد دیگر ایجاد شده‌اند. در این راستا پیام‌رسان‌های داخلی چند سالی است که در کشور فعالیت خود را آغاز کرده و با حمایت‌های انجام شده فعالیت می‌کنند اما بیشترین استفاده از آنها زمانی اتفاق افتاد که برخی پیام‌رسان‌های خارجی طی سال‌های گذشته فیلتر شد و شرایط رخ داده فرصتی مناسب برای فعالیت پیام‌رسان‌های داخلی ایجاد کرد.

در کنار شرایط رخ داده، ‌حمایت دولت‌ها از جمله دولت های سیزدهم و چهاردهم سبب توسعه و رشد سکوهای داخلی و به دنبال آن افزایش کاربران شده است اما نکته قابل توجه این است کاربران پیام‌رسان باکیفیت می‌خواهند و در صورتی که سکوهای بومی از کیفیت لازم برخوردار نباشند، اقبال مردم به پیام‌رسان‌های بومی کاسته خواهد شد؛ بنابراین این حق کاربران است که به پیام‌رسان‌های خوب و با کیفیت متصل شوند و از خدمات آن استفاده کنند.  

با وجود همه تلاش‌ها برای خدمات‌رسانی هر چه بهتر پیام‌رسان‌های داخلی، وقوع اختلال‌های گاه و بیگاه و سرعت پایین می‌تواند موفقیت‌های به دست آمده را کم‌رنگ کند. به طور مثال طی دو روز اخیر یک پیام‌رسان داخلی دچار اختلال و قطعی مقطعی شده و امکان ارسال و دریافت پیام در آن وجود نداشت.

زنگ خطر برای پیام‌رسان‌های داخلی

هرچند تلاش‌های چند ساله و حمایت‌هایی که در راستای ارتقای کیفیت و خدمات‌رسانی پیام‌رسان‌های داخلی انجام شده، باعث شد طی یک سال اخیر، چند پیام‌رسان بومی رشد کرده و مورد استقبال کاربران قرار گیرند؛ اما اختلال در نحوه خدمات‌دهی در برخی از این پلتفرم‌ها منجر شده، نارضایتی کاربران را به همراه داشته و ادامه آن می‌تواند زنگ خطری باشد برای متولیان این حوزه که به دنبال جذب مخاطبان بیشترند.

کارشناسان همواره بر اهمیت حمایت از شبکه‌های اجتماعی بومی تاکید دارند، در این باره حمایت و تقویت پیام‌رسان‌ها یا شبکه‌های اجتماعی داخلی برای رقابت با انواع مشابه خارجی از جمله موضوعاتی است که علاوه بر مجموعه وزارت ارتباطات در جلسات مرکز ملی فضای مجازی هم مورد تاکید مسوولان  قرار گرفته و شکی نیست که اگر وزارت ارتباطات و متولیان امر در اجرای وظایف خود، موانع موجود بر سر راه پیام‌رسان‌های داخلی را بیش از پیش بر دارند، آن‌ها قله‌های موفقیت را فتح خواهند کرد.

طبق بررسی تحلیل‌گران، طی سال‌های گذشته، بدون شک طراحی اپلیکیشن‌های ایرانی بدون ایراد نبوده و البته این موضوع تنها به نمونه‌های بومی مختص نیست چراکه همه اپلیکیشن‌ها در نسخه‌های اولیه خود با مشکلاتی مواجهند اما در راستای فرهنگ‌سازی کاربران برای استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی باید به نکات مختلفی توجه شود.

پیام‌رسان‌های داخلی در طول چند سال گذشته آغاز به کار کرده و مشغول فعالیت شده‌اند، اما بیش‌ترین نمود استفاده از این ابزارهای داخلی زمانی خود را نشان داد که با بروز محدودیت در اینترنت بین‌المللی، پیام‌رسانه‌ای خارجی فیلتر شد و این موضوع فرصتی به پیام‌رسان‌های داخلی داد که وارد عرصه رقابت شوند.

در همان ابتدای شکل‌گیری و معرفی پیام‌رسان‌های داخلی، کارشناسان مطرح می‌کردند که مردم پیام‌رسان باکیفیت می‌خواهند و به دلیل نبود کیفیت، سراغ پیام‌رسان‌های بومی نمی‌روند. البته شبکه‌های اجتماعی خارجی مانند تلگرام هم از روز اول خوب نبودند اما رفته‌رفته توانستند ضعف‌های خود را برطرف کنند بنابراین اگر خدمات و اختیاراتی که به شبکه‌هایی مانند واتس‌اپ و اینستاگرام ارائه شد را به پیام‌رسان‌های بومی بدهیم، آنها هم پیشرفت کرده و خدمات خوبی ارائه خواهند کرد.

این حق مردم است که به پیام‌رسان‌های خوب و قابل اتکا و بدون اختلال وصل شوند. در این راستا، حمایت و توسعه پیام‌رسان‌های داخلی در دولت‌های سیزدهم و چهاردهم مورد توجه بیشتری قرار گرفت به گونه‌ای که آیین‌نامه حمایت از کسب‌و کارها و البته پلتفرم‌های داخلی تصویب شد و به موازات آن با توجه به حمایت‌های انجام شده، کاربران سکوهای داخلی رشد قابل توجهی کردند.

در کنار حمایت‌های دولتی انجام شده، توسعه خدمات پیام‌رسان‌ها هم سبب رشد کاربران و در نهایت ایجاد بازخورد مثبت شده است. به طور مثال طی سالهای اخیر برخی پیام‌رسان‌های داخلی قابلیت تماس صوتی و تصویری را برای کاربران خود اضافه کردند. این امکان به دنبال گلایه برخی کاربران ساکن کشورهای دیگر که مایل به برقراری ارتباطات با اعضای خانواده خود بودند ایجاد شد.

البته تلاش برای کسب رضایت، اعتماد عمومی و به صورت کلی تعداد کاربران پیام‌رسان‌های داخلی صرفا به ایجاد قابلیت تماس صوتی و تصویری یا ارائه دیگر خدمات محدود نشد و پیام‌رسان‌های داخلی طی یک اقدام برای سهولت در برقراری ارتباط کاربران به یک دیگر متصل شدند. این اقدام در واقع به دنبال نارضایتی کاربران از تعدد پیام‌رسان‌های داخلی و سختی ارتباط بین کاربران انجام شد که در نهایت پیشنهاد ایجاد امکان ارتباط بین پیام‌رسان‌های داخلی مورد توجه قرار گرفت.

اما اکنون و در شرایطی که پلتفرم‌های داخلی توسعه یافته و بیش از گذشته مورد اقبال مردم قرار گرفته‌اند، شاهد اختلال‌هایی که گاهی اوقات در سکوها و پلتفرم‌های داخلی رخ می‌دهد، هستیم که گفته میشود بخشی از آن به دلیل استقبال کاربران و نبود ظرفیت لازم برای پذیرش کاربر جدید است اما ادامه آن می‌تواند نتیجه معکوسی به همراه داشته باشد.

هرچند پیام‌رسان‌ها خودشان وظیفه ایجاد ساختار نرم‌افزار و قابلیت‌های پیام‌رسان را برعهده دارند اما به نظر می‌رسد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، مسئول به‌کارگیری تمهیدات لازم از جمله کمک به تامین زیرساخت‌های شبکه‌ای، ذخیره‌سازی و امنیتی و نیز به حداقل رساندن هزینه‌های مرتبط با مصرف پهنای باند پیام‌رسان‌هاست و براساس این نقش، این وزارتخانه اقداماتی را دراین خصوص انجام داده، البته باید این نکته را هم در نظر داشت که تامین تمامی نیازهای پیام‌رسان‌ها، موضوعی زمان‌بر است.

یکی از اقداماتی که  وزارت ارتباطات در این زمینه انجام داده ابر خدمات پایه است به عبارتی این وزارت خانه شرایط و زیرساختی فراهم کرد که برخی پیام‌رسان‌ها به صورت کامل برروی ابر خدمات پایه این وزارتخانه مستقر شوند، تا پایداری آن افزایش پیدا کند.

با این حال این سوال مطرح می‌شود اکنون و در شرایطی که طبق آمار و ارقام اعلامی از سوی مسوولان، مردم به پلتفرم‌ها و سکوهای بومی اعتماد کرده‌اند و زندگی و کسب‌و کار خود را به پیام‌رسان‌های داخلی منتقل کردند، سکوها چطور می‌توانند سریعتر تمهیدات لازم را برای ارائه بهتر سرویس در نظر بگیرند؟

در این راستا، به گفته مسوولان آنچه که در این میان مهم بوده این است که در این ایام تلاش می‌شود مشکلات موجود بر سرراه کسب‌وکارهای مردم برای کار عادی و روزمره برطرف و ظرفیت‌های لازم در پلتفرم‌های داخلی فراهم  شود تا در شرایط فعلی که این محدودیت‌ها ایجاد شده، مردم برای برقراری ارتباطات و کسب وکار خود به مشکل برنخورند.

درحال حاضر تمرکز بر حمایت از پیام‌رسان‌هایی است که مردم اقبال بیشتری به آنها نشان داده‌اند و زیرساخت‌های آنها آماده است و در این مدت هم کیفیتشان به شکل قابل ملاحظه ای افزایش پیدا کرده است.

به اعتقاد کارشناسان، اگر پیام‌رسان داخلی بخواهد فراگیر شود، ‌باید این دو اتفاق بیفتد؛ لازم است توسط پیام‌رسان‌ها ارزش افزوده داخلی ایجاد شده و زندگی  برای مردم تسهیل شود، از جمله امکاناتی مانند خریدن بلیت، پرداخت مالیات، نوبت‌دهی پزشکی، نسخه الکترونیکی، تبادلات مالی، دریافت اخبار، ‌ارتباط گرفتن با نهادهای حاکمیتی روی پیام‌رسان‌ها تعریف شود.

برخی تحلیلگران هم بر این موضوع تاکید دارند که مردم باید مطمئن باشند که اگر فرضا حقوقشان در یک پلتفرم داخلی ضایع شد، مرجعی هست که از حقوقشان دفاع و پیگیری کند و حق و حقوق افراد را بگیرد و از طرفی قوانین دست‌وپاگیر هم برای آنها وضع نکند. این اتفاق در تمام کشورها افتاده و صیانت از حقوق مردم به علاوه ارزش افزوده داخلی، اقبال نسبت به پیام‌رسان‌های داخلی را افزایش می‌دهد.

توصیه‌هایی برای بهبود عملکرد پیام‌رسان‌های بومی

البته پیام‌رسان‌ها تلاش کرده‌اند که روز به‌ روز خود را رشد دهند و خدمات متنوع‌تر و کیفیت بالاتری را دراختیار کاربران قرار دهند؛ اما برای بهبود عملکرد خود می‌توانند از نمونه‌های خارجی الگو بگیرند یا بخشی از کار خود را برون سپاری کنند و با افراد متخصصی که در سایر کشورها هستند رایزنی کنند و بخش‌های فنی و نرم افزاری خود را به این صورت توسعه دهند.

کیوان نقره کار- کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات- در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: پیام‌رسان‌ها باید در فضای فنی خود امنیت اطلاعات را حفظ کنند و سرعت بالایی را در اختیار کاربر قرار دهند و بسیاری از مشکلات فنی را برای کاربر سهل و آسان کنند. در این مرحله است که تفاوت و تمایز پلتفرم‌ها یا پیام‌رسان‌های بین المللی و پیام‌رسان‌های داخلی مشخص می‌شود.

وی درباره زیرساخت‌های پلتفرم‌های داخلی توضیح داد: به هرحال زمانی که بر استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی در سطح کلان اصرار می‌شود، پس مشخص است که پلتفرم‌های داخلی هم نمی‌توانند بر روی فضای ابری یا روی سرورهای خارجی اطلاعات خود را منتقل کنند، بنابراین قطعا از آنها خواسته شده که بر فضاهای داخلی فعالیت کنند.

وی درباره مهم‌ترین اقداماتی که باید پیام‌رسان‌های داخلی برای بهبود عملکرد و حفظ مخاطبان خود انجام دهند، تصریح کرد: در کنار موارد گفته شده باید گفت پیام‌رسان‌ها تلاش کرده‌اند که روز به‌ روز خود را رشد دهند و خدمات متنوع‌تر و کیفیت بالاتری را دراختیار کاربران قرار دهند.

نقره کار در پایان گفت: همچنین گاهی اوقات مشکلاتی که در لایه‌های زیرین و زیرساختی وجود دارد را به عنوان کاربر مشاهده نمی‌کنیم اما این موضوع تأثیر خود را در پیام‌رسان‌ها یا هر پلتفرم بومی می‌تواند بگذارد. بنابراین به نظر می‌رسد خود وزارت ارتباطات هم نیازمند بهبود عملکردی چه در حوزه سخت افزاری و نرم‌افزاری است تا ما شاهد ارائه خدمات بهتر از پلتفرم‌ها از جمله پیام رسان‌ها باشیم.