معاون وزیر ارتباطات: دولت اجازه نمی‌دهد رؤیای خطرناک «ایران جدا از اینترنت» به واقعیت تبدیل شود

احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات گفت: مسئله اینترنت در ایران، مسئله چند اپلیکیشن یا چند پلتفرم خارجی نیست؛ مسئله، آینده اقتصاد، امنیت، سرمایه اجتماعی و تاب‌آوری ملی کشور است. کسانی که هنوز تصور می‌کنند می‌توان با قطع گسترده و بلندمدت اینترنت، جامعه‌ای متصل، اقتصاد دیجیتال و نسل جدید را مدیریت کرد، واقعیت جهان امروز را درک نکرده‌اند. 

به گزارش سیتنا، وی ادامه داد: اینترنت زیرساخت حیاتی کشور است، همان‌قدر مهم که برق، آب، جاده، بانک و شبکه حمل‌ونقل در اقتصاد صنعتی اهمیت داشتند. اینترنت امروز زیرساخت همه نیازهای اساسی مردم از ارتباطات، آموزش، سلامت، اقتصاد، رسانه و حمل‌ونقل تا امنیت است. اشتباه بزرگ اینجاست که برخی هنوز اینترنت را صرفاً یک تهدید رسانه‌ای می‌بینند، در حالی که قطع گسترده اینترنت، زنجیره‌ای از بحران‌های امنیتی، اقتصادی، اجتماعی و فناورانه ایجاد می‌کند که حتی می‌تواند امنیت ملی را نیز تضعیف کند. 

چیت‌ساز خاطرنشان کرد: تجربه چند سال اخیر نشان داد هرچه فشار برای انسداد بیشتر شد، جامعه بیشتر به سمت راه های حکمرانی گریز، اینترنت ماهواره‌ای، ابزارهای ناشناس‌ساز و دارک‌وب حرکت کرد. نتیجه سیاست فیلترینگ آقایان چه شد؟ شکل‌گیری یکی از بزرگ‌ترین اقتصاد زیرزمینی در تاریخ ایران. بازار چند ده‌ هزار میلیاردیِ حاصل از این سیاست، حالا برای خودش اتاق عملیات رسانه‌ای علیه هرگونه اصلاح ساخته است.

وی ادامه داد: سیاستی که قرار بود دسترسی را محدود کند، عملاً مردم را به سمت ابزارهای ناامن، غیرشفاف و خارج از کنترل سوق داد. میلیون‌ها نفر امروز برای دسترسی عادی به اینترنت مجبورند اطلاعات بانکی، داده‌های شخصی، موقعیت مکانی، دوربین و میکروفن تلفن همراه خود را در اختیار VPNهای ناشناس قرار دهند؛ و این دقیقاً تهدید امنیتی واقعی است، نه دسترسی مردم به اینترنت.

وی تاکید کرد: از سوی دیگر، ادامه محدودسازی باعث انفجار استفاده از اینترنت‌های خارج از حکمرانی رسمی شده است، اما تبعات فقط امنیتی نیست. اقتصاد دیجیتال ایران نیز هزینه‌ای سنگین پرداخته است. ادامه قطع و اختلال اینترنت موجب آسیب مستقیم به تجارت الکترونیک، بانکداری دیجیتال، حمل‌ونقل هوشمند، زنجیره تأمین، فریلنسرها، استارتاپ‌ها و اقتصاد دانش‌بنیان شده است. در اقتصاد دیجیتال، اعتماد و اتصال پایدار مهم‌ترین سرمایه‌اند. وقتی اینترنت ناپایدار شود، سرمایه‌گذار عقب می‌نشیند، نوآوری متوقف می‌شود و مهاجرت نخبگان شدت می‌گیرد. به همین دلیل است که تضعیف اکوسیستم نوآوری و افزایش مهاجرت نیروهای متخصص ‌شکل می گیرد.

معاون وزیر ارتباطات در ادامه گفت‌وگو با سیتنا خاطرنشان کرد: در سطح اجتماعی نیز بحران عمیق‌تر شده است. قطع اینترنت؛ فرسایش اعتماد عمومی است. مردم وقتی احساس کنند دسترسی به اطلاعات و خدمات دیجیتال نابرابر شده، احساس تبعیض و بی‌اعتمادی شکل می‌گیرد. بخش بزرگی از مردم معتقدند قطع اینترنت، وضعیت روانی، اجتماعی و معیشتی آن‌ها را بدتر کرده است و حتی خبرنگاران، دانشگاهیان و فعالان علمی در انجام فعالیت حرفه‌ای خود دچار اختلال شده‌اند. جامعه علمی کشور نیز هشدار داده که ادامه این وضعیت، همکاری‌های بین‌المللی، پژوهش علمی و جایگاه دانشگاه‌های ایران را تضعیف می‌کند. 

وی گفت: واقعیت این است که جهان وارد عصر اقتصاد هوش مصنوعی، زنجیره‌های فوق‌متصل و رقابت ژئوتکنولوژیک شده است. کشوری که اینترنت پایدار، زیرساخت داده و اقتصاد دیجیتال قابل‌اعتماد نداشته باشد، نه‌تنها از توسعه عقب می‌ماند، بلکه حتی امنیت بلندمدت خود را نیز تضعیف می‌کند. امنیت پایدار در دنیای جدید از مسیر حکمرانی هوشمند، اعتماد عمومی و تاب‌آوری دیجیتال می‌گذرد، نه خاموش‌کردن اینترنت.

به همین دلیل، نه نظام و نه دولت اجازه نخواهند داد عده‌ای با این تصور خام، ضدتوسعه و برخلاف منافع بلندمدت امنیت ملی، کشور را به سمت قطع بلندمدت اینترنت و انزوای دیجیتال سوق دهند. آینده ایران در اقتصاد دیجیتال متصل، امن، هوشمند و مبتنی بر حکمرانی عقلانی است.