افراد مبتلا به سیاتیک مزمن بخوانند

پژوهشگران دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران و ایران در این مطالعه دریافتند که برخی از افراد مبتلا به درد ریشه‌ای طولانی مدت کمری-خاجی – دردی که ناشی از تحریک یا فشردگی اعصاب در قسمت تحتانی کمر است – به دلیل عملکرد بهتر مغز و عضلات، از ناتوانی شدید در امان هستند.

چرا این مطالعه اهمیت دارد

درد ریشه‌ای مزمن کمری-خاجی نوعی شایع از کمردرد است که اغلب به پا انتشار می‌یابد. در حالی که بسیاری از افراد از دوره‌های حاد بهبود می‌یابند، برخی ماه‌ها یا سال‌ها همچنان درد را تجربه می‌کنند. جالب اینجاست که دو نفر با سطوح مشابه درد ممکن است سطوح بسیار متفاوتی از ناتوانی و مشکلات حرکتی داشته باشند. این پژوهشگران می‌خواستند دلیل آن را بفهمند.

نحوه انجام مطالعه

این مطالعه شامل ۴۴ بزرگسال مبتلا به درد رادیکولار مزمن یک طرفه لومبوساکرال ناشی از فتق دیسک در سطوح مهره‌های ۴ و ۵ کمری یا مهر‌های ۵ کمری و اول خاجی ستون فقرات بود. محققان موارد زیر را اندازه‌گیری کردند:

* شدت درد و مدت زمانی که شرکت‌کنندگان درد داشتند.

* ناتوانی با استفاده از پرسشنامه استاندارد کمردرد.

* کنترل حرکتی از طریق یک سری آزمایش‌های حرکتی.

* فعالیت مغز مربوط به پردازش حسی و حرکتی با استفاده از آزمایش‌های نوروفیزیولوژیکی.

* فعالیت عضلات تنه که در حفظ وضعیت بدن و ثبات نقش دارند.

هدف این بود که مشخص شود آیا عوامل مغزی و عضلانی رابطه بین درد و ناتوانی را تغییر داده‌اند – یا تعدیل کرده‌اند.

 آنچه پژوهشگران یافتند

همانطور که انتظار می‌رفت، افرادی که درد شدیدتر و درد طولانی‌تری داشتند، عموماً ناتوانی بیشتر و کنترل حرکتی ضعیف‌تری داشتند. با این حال، قدرت این رابطه به چندین عامل عصبی و عضلانی بستگی داشت.

این مطالعه نشان داد که:

* افرادی که پردازش حسی قوی‌تری در مناطق خاصی از مغز داشتند، ارتباط ضعیف‌تری بین درد و ناتوانی نشان دادند. * به نظر می‌رسد فعالیت بیشتر در نواحی مغزی درگیر در کنترل حرکت، تأثیر درد طولانی‌مدت بر عملکرد روزمره را کاهش می‌دهد.

* فعال‌سازی پیش‌بینی‌شده بهتر عضلات عمقی تنه – عضلاتی که به تثبیت ستون فقرات قبل از شروع حرکت کمک می‌کنند – با کنترل حرکتی بهتر و ناتوانی کمتر همراه بود.

* افرادی که بیشتر به الگو‌های فعال‌سازی عضلانی کارآمد و هماهنگ متکی بودند، در برابر اثرات درد مزمن مقاوم‌تر به نظر می‌رسیدند.

به عبارت دیگر، سطح درد یکسان همیشه منجر به درجه ناتوانی یکسانی نمی‌شد. به نظر می‌رسد که پاسخگویی مغز و کنترل عضلات بر عملکرد خوب افراد علیرغم دردشان تأثیر می‌گذارد.

این یافته‌ها به چه معناست؟

نتایج نشان می‌دهد که درد مزمن صرفاً به بافت‌های آسیب‌دیده یا اعصاب تحریک‌شده مربوط نمی‌شود. توانایی مغز در پردازش اطلاعات حسی و هماهنگی حرکت نیز ممکن است بر ناتوانی‌زا شدن درد تأثیر بگذارد. افرادی که سیستم عصبی آنها ارتباط مؤثرتری بین مغز و عضلات برقرار می‌کند، ممکن است بهتر بتوانند خود را وفق دهند و به انجام فعالیت‌های روزانه ادامه دهند.

این یافته‌ها همچنین از این ایده پشتیبانی می‌کنند که توانبخشی باید نه تنها بر کاهش درد، بلکه بر بهبود کنترل حرکت، ثبات وضعیتی و عملکرد سیستم عصبی نیز تمرکز کند.

تأثیر بالقوه بر درمان

به گفته محققان، درمان‌هایی که عضلات عمقی تنه را تمرین می‌دهند، کنترل وضعیتی را بهبود می‌بخشند و عملکرد حسی-حرکتی را افزایش می‌دهند، ممکن است به کاهش ناتوانی در افراد مبتلا به درد ریشه‌ای مزمن کمری-خاجی کمک کنند. نمونه‌هایی از این درمان‌ها شامل تمرینات کنترل حرکتی و برنامه‌های آموزشی حسی-حرکتی است که هماهنگی بهتری بین مغز و بدن ایجاد می‌کنند.

محدودیت‌های مهم

این مطالعه مشاهده‌ای بود و شرکت‌کنندگان را در یک نقطه زمانی اندازه‌گیری کرد. بنابراین، نمی‌تواند ثابت کند که تغییرات مغز و عضله مستقیماً باعث نتایج بهتر شده‌اند. این تحقیق همچنین شامل گروه نسبتاً کوچکی از بیماران مبتلا به نوع خاصی از کمردرد مزمن مرتبط با عصب بود، بنابراین نتایج ممکن است برای همه افراد مبتلا به کمردرد مزمن صدق نکند.

خلاصه

این مطالعه نشان می‌دهد که عملکرد مغز و کنترل عضلات تنه ممکن است به تعیین اینکه درد ریشه‌ای مزمن کمری-خاجی چقدر بر حرکت و کیفیت زندگی فرد تأثیر می‌گذارد، کمک کند. در حالی که شدت درد همچنان مهم است، حفظ عملکرد حسی-حرکتی سالم ممکن است به برخی از افراد کمک کند تا با وجود درد مداوم، فعال بمانند و کمتر دچار ناتوانی شوند. این یافته‌ها می‌توانند استراتژی‌های توانبخشی آینده را هدایت کنند که هم سیستم عصبی و هم عضلات را هدف قرار می‌دهند، نه اینکه فقط بر درد تمرکز کنند.