رصدخانه فضایی نیل گرلز سوئیفت ناسا پس از بیش از ۲۲ سال فعالیت علمی، مأموریت خود را به پایان رساند. این تلسکوپ که برای رصد قدرتمندترین انفجارهای کیهان، از جمله فورانهای پرتو گاما، طراحی شده بود، بهدلیل کاهش ارتفاع مداری دیگر نمیتواند مشاهدات قابلاعتمادی از فضا انجام دهد و انتظار میرود طی هفتههای آینده وارد جو زمین شود و در جریان بازگشت بسوزد.
طبق اعلام ناسا، گروه مأموریت سوئیفت روز ۲۰ اکتبر فعالیتهای علمی این رصدخانه را متوقف کرد؛ زیرا ارتفاع مداری آن بهاندازهای کاهش یافته بود که امکان ادامه رصدهای دقیق را از بین میبرد. این فضاپیما اکنون در ارتفاع حدود ۲۷۵ کیلومتری زمین میچرخد و ناسا انتظار دارد طی هفتههای آینده هنگام ورود دوباره به جو متلاشی شود.
افزایش فعالیت خورشید یکی از عوامل اصلی کاهش ارتفاع مداری سوئیفت بوده است. فعالیت شدید خورشیدی نیروی وارد بر ماهوارههای مدار زمین را افزایش میدهد و حفظ ارتفاع آنها را دشوارتر میکند. ارتفاع سوئیفت مدتی بود که کم میشد، اما آخرین تلاش برای نجات آن در ماه آگوست ناکام ماند. در این عملیات قرار بود یک فضاپیمای خصوصی ارتفاع مدار سوئیفت را افزایش دهد، اما پس از چند نقص فنی، فضاپیمای نجات نیز در جو زمین سوخت.
پایان مأموریت تلسکوپ فضایی سوئیفت ناسا
سوئیفت در نوامبر ۲۰۰۴ به فضا پرتاب شد و قرار بود مأموریت اولیه آن فقط دو سال طول بکشد. بااینحال، این رصدخانه حدود ۲۲ سال فعالیت کرد و عمر عملیاتی آن بیش از ۱۰ برابر مدت پیشبینیشده برای مأموریت اولیه شد.

این تلسکوپ در طول فعالیت خود هزاران رویداد کیهانی را رصد کرد؛ از انفجارهای ابرنواختری و فورانهای شدید پرتو گاما گرفته تا رویدادهای مرتبط با سیاهچالهها که به نابودی ستارهها منجر میشوند. به گفته ناسا، دادههای سوئیفت در حدود ۷ هزار مقاله علمی استفاده شدهاند.
سوئیفت بهعنوان رصدخانهای چندطولموجی طراحی شده بود و میتوانست آسمان را در نور مرئی، فرابنفش و پرتو ایکس بررسی کند. این قابلیت به دانشمندان امکان میداد پیامدهای انفجارهای پرانرژی را از جنبههای مختلف مطالعه کنند.
یکی از مهمترین ویژگیهای سوئیفت، سرعت واکنش آن بود. هنگامی که انفجاری در نقطهای از آسمان شناسایی میشد، مهندسان میتوانستند تلسکوپ را ظرف چند دقیقه به سمت آن هدایت کنند تا رویداد را بررسی کند. این قابلیت برای مطالعه فورانهای پرتو گاما اهمیت ویژهای داشت؛ زیرا این فورانها بسیار سریع رخ میدهند و ممکن است پیش از آنکه تلسکوپهای بزرگتر برای رصد آنها آماده شوند، ناپدید شوند.


